2026-08-17 · 39 dk
Rusya-Ukrayna cephesinde Ukrayna'nın Rus topraklarına düzenlediği rekor drone saldırısı, Gazze'de Kushner'ın Hamas ve Netanyahu ile yürüttüğü ateşkes temasları ve ABD-İran mutabakatındaki 60 günlük sürenin sonuçsuz dolması günün dış politika başlıklarıydı. Yurt içinde 17 Ağustos depreminin 27. yıl dönümü anmaları, Silivri'deki İBB davasının ikinci celsesi ve CHP'nin kurultay takvimi öne çıkarken; ekonomide temmuzda 378,1 milyar liralık bütçe açığı, altındaki yükseliş ve otomotiv satışlarındaki yıllık daralma konuşuldu. Teknolojide OpenAI'ın 1 trilyon dolarlık halka arz hazırlığı ile Anthropic'in ilk kâr açıklaması, sporda ise Süper Lig'in fırtınalı ilk haftası ve U17 Kız Milli Takımı'nın dünya ikinciliği vardı.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on yedi Ağustos iki bin yirmi altı, Pazartesi. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD gündeminde bugün oldukça yoğun bir tablo var; sırasıyla masaya alalım.
[SPIKER] Rusya-Ukrayna cephesinde savaşın en büyük hava saldırılarından biri yaşandı. Ukrayna, pazar gecesi Rusya'nın derinliklerine yönelik geniş çaplı bir insansız hava aracı dalgası düzenledi; Moskova, hava savunmasının 822 drone'u düşürdüğünü açıkladı. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, yalnızca başkent istikametinde 600 civarında drone tespit edildiğini, bunların üçte birinin Moskova bölgesi üzerinde imha edildiğini bildirdi. Saldırılarda en az 6 kişi hayatını kaybetti; ölenlerin 5'i, 150'den fazla drone'un hedef aldığı güneybatıdaki Rostov bölgesinde bulunuyor. Moskova yakınlarındaki bir Wildberries lojistik merkezinde yangın çıktı, bazı konutlar ve bir tren istasyonu hasar gördü. Bu, yılbaşından bu yana Ukrayna'nın Rus topraklarına düzenlediği en kapsamlı drone harekâtı olarak kayıtlara geçiyor. Aynı gece Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırılarında da bir çelik tesisinde 2 kişi öldü. Bu arada Romanya, Moldova sınırından hava sahasına giren bir drone'u düşürdü; Fransa, Almanya ve İngiltere'nin öncülüğünde Avrupalı diplomatlar Rusya ile Ukrayna arasında bir müzakere çerçevesi üzerinde çalışıyor.
[SPIKER] Gazze'de ise tıkanan ateşkes sürecini kurtarmaya yönelik dikkat çekici bir temas gerçekleşti. ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve müzakerecisi Jared Kushner, pazar günü Mısır'da Hamas'ın siyasi kanadının başındaki Halil el-Hayya ile 2 saati aşan bir görüşme yaptı. Masada, Hamas'ın silahsızlanmasını ve İsrail'in bölgeden çekilmesini öngören 15 maddelik yol haritası vardı. Görüşmede arabulucu ülkeler Mısır, Katar ve Türkiye'den yetkililer de yer aldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen hafta bu 15 maddelik planı kamuoyu önünde reddetmişti. Kushner, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve ateşkesi denetleyen Barış Kurulu'nun direktörü Nickolay Mladenov ile birlikte bugün Netanyahu ile bir araya geldi. Hamas ise arabuluculara ve Barış Kurulu'na çağrı yaparak İsrail'in yol haritasını onaylaması yönünde adım atılmasını istedi. Sahada çatışmalar sürüyor: İsrail'in Han Yunus ve Nuseyrat'a yönelik hava saldırılarında yaralananlardan biri hayatını kaybetti.
[SPIKER] İran dosyasında kritik bir takvim doldu. ABD ile İran arasında haziranda varılan mutabakat zaptı kapsamında nükleer program ve çatışmanın sonlandırılması için tanınan 60 günlük süre bugün itibarıyla sona erdi; ancak hem Washington hem Tahran cephesinden gelen açıklamalar anlaşmanın fiilen çöktüğüne işaret ediyor. Yani sürenin dolması büyük ölçüde sembolik bir anlam taşıyor. Tahran'da yönetim daha geniş çaplı bir çatışmaya hazırlanıyor; Devrim Muhafızları'nın etki alanı genişletiliyor, füze ve drone üretimi artırılıyor. Dünya ticaretinin ana damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiği, ilk ABD-İsrail harekâtından bu yana asgari düzeye indi; boğaz yaklaşık 6 aydır kronik biçimde tıkanmış durumda. Körfez'deki müttefiklerde ise diplomasinin yürütülmesine dair rahatsızlık büyüyor. Bu tabloda 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki karşılıklı savunma anlaşması da yeniden konuşuluyor; üç ülke toplamda yaklaşık 1,4 milyon aktif askeri personel, 3.400 uçak ve 6.000 tank barındırıyor.
[SPIKER] Lübnan hattında da tansiyon yükseldi. İsrail'in cumartesi günü Güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarında en az 11 kişi yaşamını yitirdi. Ansar beldesindeki saldırıda 7 kişi öldü; ölenler arasında 3 çocuk var. Deyr ez-Zahrani'deki ayrı bir saldırıda ise 4 kişi hayatını kaybetti.
[SPIKER] Asya-Pasifik'te ABD'nin güvenlik politikasında belirgin bir dönüş var. Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e Güney Kore ile yapılan ortak askeri tatbikatların "önemli ölçüde azaltılması" talimatını verdiğini duyurdu. Karar, 18.000 Güney Kore askerinin katılımıyla 11 gün sürmesi planlanan tatbikatların başlamasına saatler kalmışken geldi. Trump, gerekçe olarak Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile "çok iyi" ilişkisini ve Güney Kore'nin İran'daki savaşa katılmama tutumunu gösterdi; büyük ölçekli tatbikatların Pyongyang'a "tümüyle uygunsuz ve düşmanca bir sinyal" verdiğini savundu. Washington ayrıca yapay zekâ rekabetinde ülkelerden Çin ile kendisi arasında taraf seçmelerini istiyor; aksi halde ABD öncülüğündeki koalisyonun dışında kalacakları mesajı veriliyor.
[SPIKER] ABD içinde ise iki başlık öne çıkıyor. UnitedHealthcare üst yöneticisi Brian Thompson'ın 4 Aralık 2024'te öldürülmesine ilişkin davada Luigi Mangione, cuma günü New York'ta federal mahkemede iki takip suçlamasını kabul etti. Savcılık müebbet hapis talep edeceğini açıkladı; ancak federal ceza kılavuzları 24 ile 30 yıl arası bir aralığa işaret ediyor ve hüküm 18 Aralık'ta açıklanacak. Öte yandan Adalet Bakanı Todd Blanche, bakanlığın Beyaz Saray'dan bağımsızlığına dair taahhüt vermekten kaçındı; yönetimin Colorado'ya yönelik federal hibe iptalleri de tartışma yarattı. Doğal afet tarafında ise Endonezya'nın Flores adasında cumartesi sabahı 5.58'de meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremde can kaybı 70'e yaklaştı, 135'ten fazla kişi yaralandı ve 1.300'ün üzerinde ev hasar gördü; ülke bugün bağımsızlık gününü afetin gölgesinde karşıladı, binlerce kişi çadırlarda yardım bekliyor.
[SPIKER] Barış, ortada birbirini besleyen çok sayıda kriz var; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Bugünkü başlıkların hepsinde aynı ortak nokta var: diplomasi masası duruyor ama masayı ayakta tutan güven ciddi biçimde zayıflamış durumda. Ukrayna'nın 800'ü aşan drone ölçeğine ulaşması, Avrupa'nın müzakere çerçevesi arayışıyla aynı güne denk gelmesi tesadüf değil; taraflar olası bir masaya oturmadan önce ellerini güçlendirmeye çalışıyor ve bu, kısa vadede şiddetin artması anlamına geliyor. İran dosyasında 60 günlük sürenin sonuç vermeden dolması, Hürmüz'ün 6 aydır kapalı sayılması ve Mekke'de imzalanan üçlü savunma anlaşması birlikte okunduğunda, bölge ülkelerinin güvenliği tek bir garantöre bağlamaktan uzaklaştığı bir dönemi görüyoruz. Gazze'de Kushner'ın hem Hamas hem Netanyahu ile aynı hafta içinde temas kurması, sürecin hâlâ tamamen kopmadığını gösteriyor; ancak İsrail tarafının planı açıkça reddetmiş olması, bundan sonraki her adımın çok daha ince bir müzakere gerektireceğini söylüyor. Güney Kore tatbikatlarının küçültülmesi ise ittifak mimarisinin yeniden tanımlandığı bir sürecin parçası; müttefiklerin katkısıyla güvenlik taahhüdü arasında kurulan bağ, önümüzdeki dönemde Asya-Pasifik'ten Körfez'e kadar birçok başkentte hesap yenilemeye yol açacak gibi görünüyor. Endonezya'daki deprem de bize şunu hatırlatıyor: jeopolitik gündem ne kadar yoğun olursa olsun, afet yönetimi ve uluslararası yardım koordinasyonu bir devletin kapasitesini en çıplak biçimde sınayan alan olmaya devam ediyor.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka cephesinde bugün hareketli bir gün vardı; sırayla aktarayım. Gündemin en tepesinde OpenAI'ın halka arz hazırlığı var. Şirketin, değerlemesini 1 trilyon doların üzerine taşıyacak bir arz için düğmeye bastığı, hatta takvimin eylül ayına kadar öne çekilebileceği konuşuluyor. Tablonun ilginç yanı şu: OpenAI yıllık yaklaşık 25 milyar dolar gelir elde ederken, aynı dönemde 14 milyar dolar civarında zarar yazıyor. Yani yatırımcıdan istenen şey bugünün kârı değil, büyümenin sürdürülebilirliğine duyulan güven.
[SPIKER] Aynı sektörde tam tersi yönde bir gelişme daha var. Anthropic, üç aylık bir dönemde 10,9 milyar dolar gelire karşılık yaklaşık 559 milyon dolar kâr açıkladı ve şirket tarihinde ilk kez kâra geçmiş oldu. Bu, yapay zeka iş modelinin yalnızca sermaye yakan bir yapı olmadığına dair sektörde uzun süredir beklenen ilk somut işaret sayılıyor. Şirket ayrıca geçen hafta, çip verimliliği ve video anlama alanında çalışan İsrail merkezli girişim Decart'ı yaklaşık 6 milyar dolara satın almak için görüşmelere başladı. Anlaşma tamamlanırsa Anthropic'in bugüne kadarki en büyük satın alması olacak.
[SPIKER] Google tarafında ise iki başlık öne çıkıyor. Şirketin yapay zeka asistanı Gemini, aylık aktif kullanıcı sayısında 1 milyar eşiğini geçti; bu, dünya genelinde yaklaşık her 8 kişiden birine denk geliyor. Sayı şubatta 750 milyon, mayısta 900 milyon seviyesindeydi; yani büyüme hızı dikkat çekici. Öte yandan Google bugün itibarıyla Imagen 4 görsel üretim modellerinin bir bölümünü kullanımdan kaldırdı ve geliştiricileri yeni nesil Gemini görsel modeline yönlendirdi. Kullanıcılar için sessiz bir geçiş, ama uygulamasını bu altyapıya kurmuş geliştiriciler için hızlı bir uyum süreci anlamına geliyor.
[SPIKER] Güvenlik ve erişim tarafında da iki gelişme var. OpenAI'ın siber güvenlik odaklı yapay zeka sistemi, Google Chrome'da daha önce bilinmeyen iki güvenlik açığını tespit etti; bu, yapay zekanın artık yalnızca saldırı değil, savunma tarafında da somut sonuç ürettiğini gösteriyor. Bunun yanında Alibaba, sıradan bir dizüstü bilgisayarda çalışabilen, hem metni hem görseli anlayan ücretsiz bir modeli kullanıma açtı. Yani güçlü modellerin sadece dev veri merkezlerinde çalıştığı dönem yavaş yavaş değişiyor. Türkiye cephesinde ise bugün yayımlanan EY Küresel Siber Güvenlik 2026 Araştırması, yapay zeka destekli dijital dönüşümün hızlandığını, ancak güvenlik uygulamalarının bu hıza aynı tempoda eşlik edemediğini ortaya koydu. Ülkemizde altyapı tarafındaki büyüme de sürüyor; 1 Nisan'da başlayan 5G hizmetinde abone sayısının 4 ayda 44,5 milyona ulaştığı geçenlerde açıklanmıştı.
[SPIKER] Barış, bugünkü tabloda hem trilyon dolarlık iddialar hem ilk kâr rakamları var; sen ne dersin bu ikiliye?
[YORUMCU] Aslında bugün sektörün iki farklı stratejisini yan yana görüyoruz Pınar. Bir tarafta 14 milyar dolar zarar yazarken 1 trilyon dolarlık bir değerlemeye talip olan, geleceği bugünden satın almayı öneren bir yaklaşım var; diğer tarafta ise kurumsal müşteriye odaklanıp mütevazı ama gerçek bir kâr açıklayan, "bu iş yürüyebilir" diyen bir model. Piyasanın önümüzdeki dönemde hangisini ödüllendireceği, yapay zeka yatırımlarının kalıcı mı yoksa dalgalı mı olacağını da belirleyecek. Gemini'ın 1 milyar kullanıcıya ulaşması ise şunu gösteriyor: bu teknolojide ölçek artık ürünün kalitesinden çok dağıtım kanalına sahip olmakla ilgili; arama, telefon ve tarayıcıya gömülü bir asistan doğal olarak hızlı büyüyor. Bence asıl kritik başlık, dizüstü bilgisayarda çalışan ücretsiz modeller ile güvenlik açığı bulan yapay zekaların aynı gün gündeme gelmesi; güç dağıldıkça hem üretkenlik hem risk aynı anda tabana yayılıyor. Türkiye açısından da tam bu noktada, bugünkü siber güvenlik raporunun uyarısı ile 5G'deki hızlı yaygınlaşma birbirini tamamlayan iki gündem maddesi olarak önümüzde duruyor.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçelim; haftanın ilk işlem günü hem Borsa İstanbul'da hem de kur ve altın cephesinde epeyce hareketliydi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,28 değer kazancıyla 14.172 puandan tamamladı. Endeks gün içinde 14.092 ile 14.250 puan aralığında dalgalandı; sektör bazında bakınca sanayi endeksi yüzde 0,66 yükselirken bankacılık endeksi yüzde 0,13 geriledi. Yani yükselişin taşıyıcısı bu kez bankalar değil, sanayi tarafı oldu.
[SPIKER] Döviz cephesinde dolar-TL 47,90 seviyelerinde işlem gördü; gün içinde 47,81 ile 47,90 bandında dar bir seyir izledi. Serbest piyasada dolar 47,88 liradan alıcı buldu. Euro-TL ise 55,55 seviyelerine kadar çıktı, gün boyunca 55,12 ile 55,52 arasında hareket etti. Kur tarafındaki bu görece sakin seyirde, yurt dışında doların diğer para birimleri karşısında zayıf seyretmesi de etkili oldu.
[SPIKER] Altında yükseliş yeni haftada da sürdü. Gram altın yüzde 0,4 civarında değer kazanarak 6.765 lira seviyelerinde işlem gördü; serbest piyasada satış fiyatı 6.763 lira olarak kaydedildi. Çeyrek altın 11 bin lira sınırının üzerinde, Cumhuriyet altını ise 44 bin lira bandında alıcı buldu. Uluslararası tarafta ons altın yüzde 0,4'ün üzerinde artışla 4.393 dolara çıktı. Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı da gün sonunda 6 milyon 737 bin 601 liraya yükseldi. Altındaki bu ivmede ABD'den gelen yumuşak enflasyon verileri ve doların zayıflaması öne çıkan başlıklar.
[SPIKER] Bugünün en çok konuşulan verisi ise bütçeydi. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı rakamlara göre merkezi yönetim bütçesi temmuz ayında 378,1 milyar lira açık verdi. Aynı ayda bütçe giderleri 1 trilyon 790,5 milyar liraya ulaşırken gelirler 1 trilyon 412,4 milyar lira oldu. Giderlerdeki artış geçen yılın aynı ayına göre yüzde 59,8, gelirlerdeki artış ise yüzde 28,8 düzeyinde. Faiz harcamaları dışarıda bırakıldığında faiz dışı açık 51,3 milyar lirada kaldı. Yılın ilk 7 ayında toplam bütçe açığı 1 trilyon 320,9 milyar liraya ulaştı.
[SPIKER] Bir diğer başlık otomotiv tarafından geldi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun temmuz ayı motorlu kara taşıtları verilerine göre ay boyunca 207 bin 508 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı. Bu rakam bir önceki aya göre yüzde 6,6 artışa, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 19,4 azalışa işaret ediyor. Trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 48,1'ini motosikletler, yüzde 38'ini otomobiller oluşturdu. Temmuzda 78 bin yeni otomobil trafiğe çıktı; markalarda ilk sırayı yüzde 11,2 payla Renault alırken onu yüzde 8,3 ile Fiat ve yüzde 8,2 ile TOGG izledi.
[SPIKER] Beklentiler cephesinde de tablo geçtiğimiz hafta netleşmişti. Merkez Bankası'nın ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,21'den yüzde 29,43'e yükseldi; yıl sonu dolar-TL beklentisi ise 51,66 lira olarak kaydedildi. Ankete finansal sektörden 52, reel sektörden 16 olmak üzere toplam 68 katılımcı yanıt verdi. Merkez Bankası da 13 Ağustos'ta açıkladığı Enflasyon Raporu'nda yıl sonu tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e çekmişti. Barış, tüm bu tabloyu bir araya koyduğumuzda sen ne dersin?
[YORUMCU] Bugünkü verilerin ortak paydası şu bence: piyasa fiyatlamaları sakin ama arka plandaki maliye tarafı ağırlaşıyor. Bütçedeki 378,1 milyar liralık aylık açığın büyük bölümünün faiz giderlerinden kaynaklandığını, faiz dışı açığın 51,3 milyar lirada kaldığını görüyoruz; bu, harcama disiplini tarafında bir çabanın sürdüğünü, asıl yükün ise borçlanma maliyetlerinden geldiğini gösteriyor. Otomotivde yıllık yüzde 19,4'lük daralma da parasal sıkılaşmanın talebi soğutma etkisinin, kredili tüketimin en görünür olduğu alanlarda hâlâ çalıştığına işaret ediyor. Kurun 47,90 civarında yatay seyrederken altının yükselmesi ise tasarruf sahibinin korunma refleksini altına kaydırdığını anlatıyor; yıl sonu enflasyon beklentilerinin yüzde 29 bandında çakılı kalması bu tercihi besliyor. Önümüzdeki dönemde asıl belirleyici, eylüldeki faiz kararı ve enflasyonun beklenen patikaya oturup oturmayacağı olacak.
[SPIKER] Türkiye gündemine geçiyoruz; başlıklar yoğun, önce yurt içinde bugün ne yaşandıysa sırayla aktaralım.
[SPIKER] Günün ilk başlığı hafızamızda yer eden bir tarih: 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin 27. yıl dönümü bugün anmalarla geçti. Depremin merkez üssü Gölcük'te Kavaklı Sahili'nde ve Yalova Deprem Anıtı'nda düzenlenen törenlerde saatler depremin meydana geldiği 03.02'yi gösterdiğinde saygı duruşunda bulunuldu, hayatını kaybedenler için dua edildi. Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul ve Düzce'yi vuran 7,4 büyüklüğündeki depremde 17.480 kişi hayatını kaybetmiş, 43.953 kişi yaralanmıştı. Anma programlarında konuşan yetkililer, kentsel dönüşüm ve yapı denetiminin hâlâ ülkenin en öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu vurguladı.
[SPIKER] Yargıya geçelim. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin ana davada ikinci celse bugün Silivri'de görülmeye başlandı. Marmara Cezaevi karşısında dava için özel olarak hazırlanan yeni duruşma salonunda toplanan İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi'nde, 53'ü tutuklu toplam 414 sanık yargılanıyor. Yaklaşık 40 günlük aranın ardından başlayan oturumda, önceki celsede tamamlanamayan ifadelerin alınması ve tutuksuz sanıkların savunmalarının dinlenmesi planlandı. Tutuklu İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Hasan Fehmi Demir, müvekkilinin savunmasının bu celsede alınmasını talep etti; mahkeme başkanı ise 325 tutuksuz sanık için belirlenen savunma sırasının değiştirilmeyeceğini belirtti. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel de duruşmayı takip etmek üzere Silivri'ye gitti, İBB Başkan Vekili Nuri Aslan ve Dilek İmamoğlu tarafından karşılandı ve oturumun ardından basına açıklama yaptı.
[SPIKER] Ana muhalefet cephesindeki hukuki ve siyasi tablo da hareketliliğini koruyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin verdiği mutlak butlan kararının bulunduğu dosya temyiz için Yargıtay'a ulaştı; ancak adli tatil nedeniyle inceleme 31 Ağustos sonrasına, yani eylül ayına kaldı. Hatırlatalım, 21 Mayıs'ta verilen kararla kurultay seçimleri ve alınan kararlar baştan itibaren geçersiz sayılmış, parti organları tedbiren görevden uzaklaştırılmıştı. Bu sürecin ardından Özgür Özel ve 91 milletvekili 24 Temmuz'da CHP'den istifa ederek Yeni Parti'yi kurmuş, parti TBMM kayıtlarında ana muhalefet konumuna yerleşmişti. Bugün siyaset kulislerinde öne çıkan başlık ise CHP'nin önündeki kurultay takvimi: mahkeme kararıyla görevde bulunan Kemal Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkan adayı olup olmayacağı tartışılıyor. Parti içindeki bazı isimler, böyle bir adaylık durumunda yeni bir istifa dalgasının gündeme gelebileceğini ve milletvekili sayısının grup kurma eşiği olan 20'nin altına inme riskinin doğabileceğini dile getiriyor. Delege imzalarının işleme konulup konulmayacağı ve sürecin uzayıp uzamayacağı da tartışmanın diğer başlıkları.
[SPIKER] Meclis tarafında geçtiğimiz hafta atılan adımın yankıları sürüyor. Kamuoyunda Terörsüz Türkiye Yasası olarak bilinen, resmî adıyla Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, 10 Ağustos'ta TBMM Genel Kurulu'nda 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla yasalaştı. Adalet Komisyonu'nda 17,5 saat süren bir mesainin ardından Genel Kurul'a inen 12 maddelik düzenleme; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, infazın ertelenmesi, silahların kayıt altına alınması gibi başlıkların yanı sıra bir Uygulama Kurulu ile TBMM bünyesinde bir İzleme Kurulu oluşturulmasını öngörüyor. Metnin hayata geçmesi için Cumhurbaşkanlığı onayı ve Resmî Gazete'de yayımlanması bekleniyor; uygulamanın fiilen başlaması ise Millî Güvenlik Kurulu'nun tespit kararının yayımlanmasına bağlı.
[SPIKER] Dış politika başlığında savunma sanayii gündemi öne çıktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün akşam yayınlanan Al Jazeera söyleşisinde F-35 savaş uçakları konusunda ABD Başkanı Donald Trump'tan söz aldıklarını belirterek bu sözün yerine getirilmesini beklediklerini söyledi. Trump, 7 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamındaki görüşmede konuya olumlu mesaj vermişti. Buna karşın ABD Kongresi'ndeki itirazlar ve S-400 hava savunma sistemine bağlı yasal engeller sürecin önündeki temel başlıklar olmayı sürdürüyor.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalara gelelim. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi güne yükselişle başlasa da gün ortasında %0,21 gerileyerek 14.142,38 puan seviyesine indi; sınai endeks %0,61 artarken teknoloji endeksi %0,73 düştü. Serbest piyasada dolar 47,89 lira, euro ise 55,58 lira civarında işlem gördü. Türkiye İstatistik Kurumu bugün temmuz ayı motorlu kara taşıtları verilerini açıkladı: temmuzda 207.508 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı, bu rakam bir önceki aya göre %6,6 artarken geçen yılın aynı ayına kıyasla %19,4 azaldı. Trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı temmuz sonu itibarıyla 34.746.396'ya ulaştı. Para politikası tarafında ise Merkez Bankası'nın ağustos anketinde piyasa katılımcılarının yıl sonu enflasyon beklentisi %29,43'e, dolar kuru beklentisi 51,66 liraya çıktı; politika faizi %37 seviyesinde bulunuyor ve Para Politikası Kurulu'nun bir sonraki toplantısı 10 Eylül'de yapılacak. Tüketiciyi ilgilendiren bir düzenleme de var: 15 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle araç kiralamada 6 yaş sınırı geliyor, benzinli ve dizel araçlarda 180 bin, elektrikli araçlarda 300 bin kilometre üst sınırı uygulanacak; kurallar 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
[SPIKER] Bu kadar başlık bir arada olunca ipin ucu kaçabiliyor; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun Barış?
[YORUMCU] Bugünün gündemine baktığımızda aslında birbirinden bağımsız görünen başlıkların ortak bir paydası var: kurumsal takvimler siyaseti belirliyor. Silivri'deki duruşma takvimi, Yargıtay'ın adli tatil sonrası inceleyeceği butlan dosyası ve CHP'nin kurultay süreci; üçü de eylül ayına doğru sıkışmış durumda, dolayısıyla muhalefetteki tablonun netleşmesi için birkaç hafta daha beklemek gerekecek gibi görünüyor. Meclis'ten 468 oyla çıkan çerçeve yasa ise bu tablonun dışında kalan, geniş bir uzlaşıyla kabul edilmiş bir başlık; uygulamanın nasıl işleyeceğini İzleme Kurulu'nun çalışma biçimi gösterecek. Ekonomide de benzer bir bekleme hâli var: enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü güncellenmesi 10 Eylül'deki faiz kararını piyasalar açısından yılın en kritik randevularından biri hâline getiriyor, taşıt satışlarındaki yıllık %19,4'lük düşüş ise talepteki yavaşlamanın somut bir göstergesi. Ve elbette 27 yıl önceki depremin yıl dönümünde anmaların ötesinde asıl mesele, yapı stokunun dönüşümünde ne kadar yol alındığı sorusu; o soru her yıl gündeme geliyor ama cevabı yalnızca takvimle değil, sahadaki denetimle veriliyor.
[SPIKER] Spor gündemine geçiyoruz; Süper Lig'de perde açıldı, transfer cephesi hareketli, voleybolda ise madalya sevinci var.
[SPIKER] Trendyol Süper Lig'de yeni sezonun ilk haftası büyük ölçüde tamamlandı ve şampiyonluk adayları için tablo pek parlak değil. Fenerbahçe, Ankara deplasmanında Gençlerbirliği'ne 2-1 yenilerek sezona puansız başladı. Sarı lacivertliler 13. dakikada Talisca'yla öne geçti, ancak ev sahibi ekip 37. dakikada Tongya, 56. dakikada Oğulcan'ın golleriyle maçı çevirdi.
[SPIKER] Galatasaray da kendi sahasında beklediğini bulamadı. Sarı kırmızılılar, ligin yeni ekiplerinden Çorum FK ile 2-2 berabere kaldı. Osimhen'in 53. dakikadaki golüyle öne geçen temsilcimiz, 59 ve 61. dakikalarda Kyziridis ve Ramirez'in golleriyle geriye düştü, sahadan 1 puanla ayrıldı. Trabzonspor da ilk haftada puan paylaşırken, Beşiktaş, Eyüpspor karşısında Cerny'nin attığı golle 1-0 kazanan taraf oldu. İlk hafta bu akşam 21.30'da oynanacak Samsunspor Göztepe maçıyla sona erecek.
[SPIKER] Sahadaki sonuçlar transfer masasına da yansıdı. Galatasaray, Lokomotiv Moskova'nın 21 yaşındaki orta saha oyuncusu Aleksey Batrakov için 25 milyon euro bonservis ve 3 milyon euro bonus üzerinde anlaşmaya vardı. Genç futbolcunun sarı kırmızılılarla yıllık 3,5 milyon euro garanti ücret içeren uzun süreli bir sözleşme imzalaması bekleniyor. Kulüp yönetimi, forvet hattı için de Atletico Madrid'in Norveçli golcüsü Alexander Sörloth ile temasa geçti; sarı kırmızılıların bu hafta içinde forvet transferini sonuçlandırmayı hedeflediği belirtiliyor.
[SPIKER] Voleybolda ise gurur veren bir tablo var. U17 Kız Milli Takımımız, Şili'nin başkenti Santiago'da düzenlenen Dünya Şampiyonası'nda finale yükseldi ve gümüş madalyanın sahibi oldu. Filenin genç sultanları, dün oynanan final maçında Amerika Birleşik Devletleri'ne 3-0 mağlup oldu. Setler 25-23, 25-11 ve 25-23 şeklinde sonuçlandı. Turnuvanın en iyiler listesinde de iki oyuncumuz yer aldı; Zeynep Doğa Alpay en iyi smaçör, Nejla Guzonjic ise en iyi orta oyuncu seçildi.
[SPIKER] Süper Lig'de gözler şimdiden ikinci haftaya çevrildi. 21 Ağustos Cuma akşamı Erzurumspor Galatasaray karşılaşması oynanacak. 22 Ağustos Cumartesi günü Fenerbahçe sahasında Konyaspor'u ağırlayacak, 23 Ağustos Pazar akşamı ise Alanyaspor Beşiktaş mücadelesi haftanın öne çıkan maçlarından biri olacak.
[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemindeki başlıklara geçiyoruz.
[SPIKER] Günün en dikkat çeken gelişmesi yazma eserler alanından geldi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu'nun yürüttüğü dijitalleştirme çalışmaları kapsamında 485 bin yazma ve nadir matbu eserin çevrim içi erişime açıldığını duyurdu. Bakanlığın paylaştığı verilere göre portal 30 binin üzerinde üyeye ulaştı, bugüne kadar 1 milyon 366 bin ziyaret aldı; 5 milyon 863 bin eser görüntülenirken 1 milyon 603 bin sayfa indirildi. Yetkililer, yüksek çözünürlüklü dijital kopyaların araştırmacının işini hızlandırdığını, aynı zamanda orijinal nüshaların raflardan sürekli indirilmesinden kaynaklanan yıpranmayı önlediğini vurguluyor.
[SPIKER] Bodrum'da ise perde bu akşam kapanıyor. 31 Temmuz'da başlayan 23. Uluslararası Bodrum Bale Festivali, Bodrum Kalesi Kuzey Hendeği Sahnesi'nde saat 21.45'te sahnelenecek "Pinokyo.exe" ile sona eriyor. İstanbul Devlet Opera ve Balesi Modern Dans Topluluğu'nun sahneleyeceği yapımın koreografisi Erika Silgoner'e ait; klasik Pinokyo hikayesi modern dans diliyle teknolojik ve distopik bir evrene taşınıyor.
[SPIKER] Sinema tarafında takvim Adana'ya çevrildi. 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali'nin yarışma başvuruları bugün sona eriyor. Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması jürisine oyuncu ve şarkıcı Zuhal Olcay başkanlık edecek; jüride Şebnem Bozoklu, Salih Bademci, yönetmen Erdem Tepegöz, senarist Nilgün Öneş, görüntü yönetmeni Gökhan Tiryaki ve akademisyen Ayça Çiftçi yer alıyor. Edebiyat Uyarlaması Uzun Metraj Senaryo Yarışması'nı ise yazar Murat Gülsoy, yönetmen ve senarist Vuslat Saraçoğlu ile yapımcı Zeynep Atakan değerlendirecek. Festival 26 Eylül ile 4 Ekim tarihleri arasında yapılacak.
[SPIKER] İstanbul cephesinde de yaz sezonunun büyük buluşmalarından biri geride kaldı. 1 Ağustos'ta açılışını İngiliz rap sanatçısı Central Cee ve Motive'in yaptığı İstanbul Festivali, dün akşam Hadise ve elektronik müzik sahnesinden Argy'nin performanslarıyla finalini yaptı. Sergi takviminde ise geri sayım sürüyor; Pera Müzesi'ndeki "Su Kenarında: Halil Paşa'nın Yaşamı ve Sanatı" sergisi 23 Ağustos'a kadar ziyaret edilebilecek, İstanbul Modern'de geçtiğimiz haftalarda açılan "Semiha Berksoy: Tüm Renklerin Aryası" sergisi ise sanatçının opera, tiyatro, resim ve edebiyat arasında kurduğu dünyayı 200'ü aşkın eserle görünür kılmayı sürdürüyor.
[SPIKER] Gelelim bugün ve önümüzdeki günlerde yakından takip edeceğimiz başlıklara.
[SPIKER] Bugünün en hassas gündemi anma programlarıydı. 17 Ağustos 1999 Marmara depreminin 27. yıl dönümünde, gece saat 03.02'de Kocaeli Gölcük başta olmak üzere birçok ilde törenler düzenlendi. Depremin yıl dönümüyle birlikte kentsel dönüşüm, yapı denetimi ve zorunlu deprem sigortasında kapsamın genişletilmesi tartışmaları da yeniden masaya geldi; bu başlıkların hafta boyunca gündemde kalması bekleniyor.
[SPIKER] Siyaset tarafında İstanbul'da görülen kamuoyunun yakından izlediği dava duruşması öne çıktı. Bakanların şehir programları da sürüyor; Diyarbakır'da evlilik kredisi programı, Çorum'da esnaf ve sanayici görüşmeleri, Rize'de ise Çamlıhemşin Tüneli'nin açılışı günün başlıkları arasındaydı.
[SPIKER] Ekonomide bugün Türkiye İstatistik Kurumu temmuz ayı motorlu kara taşıtları verilerini, Merkez Bankası ise ikinci çeyrek Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi'ni açıkladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı da tahvil ihalesine çıktı. Piyasalarda dolar güne 47,89 lira, euro 55,41 lira seviyesinden başladı; BIST 100 endeksi 14.193 puan civarında işlem gördü.
[SPIKER] Dış politikada iki dosya belirleyici olmaya devam ediyor. Birincisi Hürmüz Boğazı; tanker trafiğindeki aksamalar enerji fiyatlarını baskılıyor, Brent petrol 88,50 dolar bandında seyrediyor. ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin açıklamalar bu hafta yakından izlenecek. İkincisi Gazze'deki ateşkes süreci; sahadaki ihlal iddiaları ve insani yardım akışı gündemdeki yerini koruyor. Ankara cephesinde ise F-35 dosyasındaki adımlar ve savunma sanayii başlığı takip edilecek.
[SPIKER] Önümüzdeki bir haftanın veri takvimi de yoğun. Yurt içinde temmuz bütçe dengesi, konut fiyat endeksi, tüketici güveni, reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı açıklanacak. Tüketici güveninin son dönemde 89,8 seviyesinde, yani 100 eşiğinin altında seyrettiğini hatırlatalım. Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28'e güncellemesinin ardından, 10 Eylül'deki faiz kararı öncesi bu veriler yön gösterici olacak. Küresel tarafta ise 19 Ağustos'ta yayımlanacak Fed toplantı tutanakları ve öncü PMI verileri öne çıkıyor.
[SPIKER] Sporda bu akşam Trendyol Süper Lig'in ilk haftası Samsunspor-Göztepe maçıyla tamamlanıyor. Yarın akşam 22.00'de ise Fenerbahçe, Şampiyonlar Ligi play-off turunda Olimpik Lyon'u İstanbul'da ağırlayacak; rövanş 26 Ağustos'ta Fransa'da oynanacak.
[SPIKER] Gelelim yurt genelinde hava durumuna. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, bugün ülke genelinde parçalı ve yer yer çok bulutlu bir tablo beklendiğini duyurdu. İstanbul'da hava az bulutlu ve parçalı bulutlu geçiyor, sıcaklık 22 ile 29 derece arasında seyrederken poyraz kentte serin bir hava bırakıyor. Ankara'da bugün 17 ile 29 derece arası sıcaklıklar ölçülüyor, öğleden sonra kentin kuzey çevrelerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülebiliyor. İzmir'de ise güneşli bir gün yaşanıyor, termometreler 33 dereceyi gösteriyor.
Yarına baktığımızda sıcaklıklar üç büyük kentte de yükselişe geçiyor. İstanbul'da yarın hava büyük ölçüde güneşli olacak ve sıcaklık 30 dereceye çıkacak. Ankara'da yarın gökyüzü açık, beklenen en yüksek değer 33 derece. İzmir'de sıcak hava daha da belirginleşiyor, güneşli bir günde termometrelerin 38 dereceyi bulması bekleniyor.
Yurdun geri kalanında ise Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu'nun kuzeyi ve Toroslar çevresinde sağanak sürüyor. Meteoroloji, yarın için 18 ilde gök gürültülü sağanak uyarısı yaptı; Ordu ve Samsun çevreleri için sarı kodlu uyarı verildi, yağışların özellikle 12.00 ile 18.00 saatleri arasında etkili olması bekleniyor. Aydın, Denizli ve Batman'da ise sıcaklıklar 40 dereceye ulaşabilir. Yetkililer, ani su baskınlarına ve kuvvetli rüzgâra karşı dikkatli olunması çağrısında bulundu.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.