2026-08-21 · 39 dk
ABD'nin İran'a yönelik tarihin en kapsamlı ekonomik izolasyon paketini pazartesi açıklayacağı duyuruldu; Tahran ve Pekin'den sert tepki geldi. Batı Şeria'daki E1 yerleşim projesi Avrupa'da yaptırım tartışması başlatırken, Kuzey Kore 10'dan fazla balistik füze fırlattı ve Alaska'daki uçak kazasında 8 kişi hayatını kaybetti. Yurt içinde Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı yürürlüğe girdi, gram altın 7 bin lirayı aşarak rekor tazeledi ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce CHP'den istifa ederek YENİ Parti'ye katıldı.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi bir Ağustos iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD masasında bugün gündemi belirleyen tek bir başlık var, o da Washington'ın İran'a yönelik ekonomik kuşatma hamlesi. Başkan Yardımcısı JD Vance bugün yaptığı açıklamada, İran'la yaşanan sürecin artık yeni bir aşamaya geçtiğini, bundan sonraki dönemde askerî araçlardan çok ekonomik baskının öne çıkacağını söyledi. Vance bunun ince bir denge gerektirdiğini, iki tarafın da karşılıklı baskı uyguladığını, ancak son haftalarda ağırlığın Tahran üzerinde hissedildiğini savundu. Hazine Bakanı Scott Bessent ise hazırlanan paketi tarihin en kapsamlı koordineli ekonomik izolasyon adımı olarak tanımladı ve ayrıntıların pazartesi günü açıklanacağını duyurdu. Başkan Donald Trump da bir ülkeye karşı bugüne kadar atılmış en sert ekonomik adım ifadesini kullanarak, Tahran'ın yaptırımları delmesine yardım eden üçüncü ülkelere de malî cezalar geleceği uyarısında bulundu.
[SPIKER] Tahran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, baskı politikasının yeni başarısızlıklar getireceğini söyledi; İranlı yetkililer olası adımlara yıkıcı bir karşılık verileceği mesajını yineledi. Pekin yönetimi de yaptırım yaklaşımını reddettiğini açıkladı; bu, İran petrolünün en büyük alıcısı konumundaki Çin açısından doğrudan bir sinyal niteliğinde. Bu arada ABD Hazinesi, Lübnan'daki Hizbullah'ı İran hükümetine sağladığı katkı gerekçesiyle yeniden listeye aldı ve örgütü İran'ın vekil yapısı olarak tanımladı. Kararın, Washington'ın İsrail ile Lübnan arasında bir müzakere zemini aramaya çalıştığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Denizlerde de tablo hareketli: Yemen açıklarında İran'a ait olduğundan şüphelenilen bir gölge filo tankeri Somalili korsanlar tarafından kaçırıldı, bu dört gün içindeki ikinci benzer olay oldu.
[SPIKER] İkinci başlığımız Orta Doğu'nun diğer cephesi. Türkiye, Mısır ve Katar ortak bir açıklamayla, salı gününden bu yana en az 16 Filistinlinin hayatını kaybettiği İsrail saldırılarını kınadı ve ateşkes kapsamında verilen taahhütlere uyulması çağrısı yaptı. Aynı gün İşgal altındaki Batı Şeria'da tartışmalı bir adım atıldı: İsrail, uzun süredir boş olan Kadim yerleşimini 30 ailenin taşınmasıyla yeniden açtı, törene Maliye Bakanı Bezalel Smotriç de katıldı. Buna karşılık İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Kanada ve Norveç'in aralarında bulunduğu 7 ülke ortak bir bildiriyle, Doğu Kudüs çevresindeki E1 olarak bilinen yerleşim projesini kabul edilemez olarak niteledi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ise planın Filistin devleti fikri açısından varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu söyledi. Avrupa Birliği'nin, inşaatın başlaması halinde devreye sokulmak üzere bir yaptırım paketi üzerinde çalıştığı bildiriliyor.
[SPIKER] Asya-Pasifik'te de tansiyon yüksek. Kuzey Kore, ABD ve Güney Kore'nin ortak tatbikatları sürerken dün Pyongyang yakınlarından doğu denizine doğru 10'dan fazla kısa menzilli balistik füze fırlattı. Güney Kore Savunma Bakanı Ahn Gyu-back, milletvekillerine yaptığı bilgilendirmede söz konusu sistemlerin 600 milimetrelik çoklu roketatarlar olduğunun değerlendirildiğini söyledi. Seul yönetimi atışları kınadı ve ordusuna tam hazırlık talimatı verdi. İlginç olan şu: Trump'ın talimatıyla ABD'nin tatbikata katılımı bu yıl belirgin biçimde azaltılmış, program da kısaltılarak bugün sona erdirilmişti. Buna rağmen Kim Jong-un'un kardeşi Kim Yo-jong çarşamba günü tatbikatları sert bir dille eleştirmişti. Güney Kore'nin değerlendirmelerine göre bu, Kuzey Kore'nin 2026 yılındaki 11. balistik füze denemesi oldu.
[SPIKER] ABD'den acı bir haberle devam ediyoruz. Alaska'nın batısında, Anchorage'ın yaklaşık 450 mil batısındaki Cape Newenham uzun menzilli radar üssü pistine inişe geçen bir tarifesiz uçuş uçağı düştü; kazada uçaktaki 8 kişinin tamamı hayatını kaybetti. Anchorage merkezli Security Aviation şirketine ait Cessna 441 tipi çift motorlu uçakta 6 yolcu ve 2 pilot bulunuyordu; hayatını kaybedenler arasında ABD Ordusu İstihkâm Birliği'nin 2 çalışanı da var. Ulusal Hava Servisi'nin gözlemlerine göre kaza saatlerinde pistte yoğun sis vardı ve görüş mesafesi öğleden hemen önce 800 fitin altına inmişti. Federal Havacılık İdaresi ile Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu, hava koşulları ve arazi yapısı üzerinde yoğunlaşan bir soruşturma başlattı.
[SPIKER] Doğa olaylarına geçelim. Peru'nun güneyinde 6,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Merkez üssü Ayacucho bölgesindeki Coracora yakınları olarak belirlenen sarsıntı geniş bir alanda hissedildi ve birçok kentte alarm verildi; yetkililer ilk değerlendirmede can kaybı ya da ağır yapısal hasar bildirilmediğini açıkladı. Afrika'dan gelen tablo ise daha ağır: Birleşmiş Milletler verilerine göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınında vaka sayısı ağustos ortası itibarıyla 5.200'ü aştı, kaybedilen can sayısı ise yaklaşık 2.500 olarak kaydedildi. Sudan'da da Mavi Nil eyaletinde güvenlik koşullarının bozulması nedeniyle yaklaşık 14.000 kişi bulunduğu yerlerden ayrılmak zorunda kaldı. Piyasalar tarafında ise dikkat çeken bir hareket var: Bitcoin, ABD tahvil faizlerindeki gerileme ve düzenleme beklentilerindeki iyimserlikle %11,2 yükselerek iki aydan uzun sürenin ardından yeniden 70 bin doların üzerine çıktı, Ethereum'daki artış ise %18,6 oldu.
[SPIKER] Dünya masasını burada kapatıyoruz ama bu tabloyu bir de senin gözünden dinlemek istiyorum, buyur bakalım.
[YORUMCU] Bugünkü tablonun ortak paydası şu bence: silahların değil, kasaların konuştuğu bir döneme giriyoruz. Washington'ın İran'a dönük hamlesi klasik bir yaptırım listesinden çok, üçüncü ülkeleri de kapsayan bir izolasyon mimarisi kurma denemesi; ama bu tür kuşatmaların tarihsel karnesi karışıktır, çünkü baskı arttıkça kaçak yollar da çeşitleniyor, Yemen açıklarında kaçırılan gölge filo tankeri tam da bu gri alanın bir fotoğrafı. Çin'in daha ilk günden mesafe koyması, paketin en zayıf halkasının uygulanabilirlik olduğunu gösteriyor. Batı Şeria'da E1 tartışmasında ise Avrupa'nın dilinin sertleştiğini, kınamanın ötesine geçip yaptırım seçeneğini masaya koyduğunu görüyoruz; bu, müttefikler arasındaki görüş ayrılığının artık diplomatik nezaket sınırlarını zorladığı anlamına geliyor. Kore Yarımadası'nda ise ilginç bir paradoks var: ABD tatbikatın ölçeğini bilinçli olarak küçültüyor, Pyongyang yine de füze atıyor. Yani karşı tarafın tavrı sahadaki gerçek tehdide değil, elde tutmak istediği pazarlık gücüne göre şekilleniyor. Tüm bunların üstüne bir de Kongo'daki salgın ve Sudan'daki yerinden edilme rakamlarını koyduğunuzda, uluslararası sistemin dikkatinin ne kadar dar bir alana sıkıştığını, insanî krizlerin ise gündemin çok gerisinde kaldığını görüyoruz.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zekâ masasına geçiyoruz; bugün gündem hem Ankara'dan hem de küresel şirketler cephesinden epeyce yüklü geldi.
[SPIKER] Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı için hazırlanan 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Plan 2026-2030 dönemini kapsıyor ve tüm kamu kurumlarına görev veriyor. Öne çıkan hedefler arasında 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavat seviyesine çıkarılması, veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapısı için en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesi ve kamu yatırımlarının %2'sinin yapay zekâ alanına ayrılması var. Metnin çerçevesi "keşfet, faydalan, üret ve yönet" ilkelerine dayandırılıyor; insan merkezlilik, güvenilirlik ve dijital egemenlik vurgusu öne çıkıyor.
[SPIKER] Aynı başlığın insan kaynağı ayağında da somut rakamlar açıklandı. Yapay zekâ, siber güvenlik, çip teknolojileri ve ileri bilgisayar sistemleri gibi alanlarda ilk etapta 550 doktora öğrencisinin yetiştirilmesi hedefleniyor. 5 yıllık dönemde ise yaklaşık 3 bin genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması planlanıyor.
[SPIKER] Bu arada TEKNOFEST Mavi Vatan, 20-23 Ağustos tarihleri arasında Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda devam ediyor. Denizcilik ve savunma teknolojilerine odaklanan etkinlikte yerli deniz araçları ve insansız sistemler sergileniyor. Yarışmalar ve gösteriler hafta sonuna kadar sürecek.
[SPIKER] Küresel tarafta finansman haberleri var. Anthropic'in, teknoloji tarihinin en büyük halka arzlarından birine hazırlandığı, başvurunun ağustos sonu gibi yapılabileceği bildiriliyor; şirketin yıllıklandırılmış gelirinin temmuz sonu itibarıyla 65 milyar dolar seviyesine ulaştığı aktarılıyor. Nvidia cephesinde ise kod üretimi alanında çalışan Poolside ile 6 milyar dolarlık bir lisans anlaşması ve 12 milyar dolar değerleme üzerinden 1 milyar dolarlık yatırım gündemde. Broadcom'un da yapay zekâ altyapısı için toplamda 100 milyar dolara varan bir borçlanma paketi üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
[SPIKER] Otonom araç tarafında düzenleyici bir eşik aşıldı. Tesla, Nevada'da 5.000 araca kadar robotaxi işletme onayı aldı; aynı eyalette Waymo ve Uber için verilen izinler 1.000'er araç seviyesinde. Şirketin ticari yolcu taşımacılığına ne zaman tam kapasiteyle başlayacağı ise henüz netleşmedi.
[SPIKER] Güvenlik başlığında ise dikkat çeken bir vaka raporlandı. Büyük ölçüde otonom çalışan yapay zeka ajanlarının, Tayvan'daki kamu ağlarına 4 gün süren bir sızma operasyonu yürüttüğü, 21 sistemi haritalayıp 85 hesabı ele geçirdiği ve 2.500 personel kaydına ulaştığı belirtiliyor. Saldırganların, sistemleri yetkili bir sızma testi yapıldığına ikna ederek güvenlik filtrelerini aştığı ifade ediliyor. Kamuoyu tarafında da tablo değişiyor: Pew Research'ün verilerine göre Amerikalıların %52'si yapay zeka konusunda heyecandan çok endişe duyduğunu söylüyor, bu oran 2021'de %37 seviyesindeydi.
[SPIKER] Bu tabloya senin gözünden bakalım Barış, epey karışık bir hafta oldu.
[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi, aynı gün içinde iki farklı hızın yan yana durması: bir yanda devletlerin ve şirketlerin altyapıya, elektriğe, veri merkezine para yığması, diğer yanda o altyapının üzerinde çalışan sistemlerin denetlenebilirliğinin geride kalması. Türkiye'nin eylem planına baktığımda beni en çok ilgilendiren kalem 1 gigawatt ve 10 milyar dolar değil açıkçası, 550 doktora öğrencisi ve 3 bin araştırmacı hedefi; çünkü çip ve enerji alınabilir ama o kadroyu yetiştirmenin kısayolu yok, geri dönüşü de en az 5 yılı buluyor. Nvidia'nın Poolside anlaşması ve Anthropic'in halka arz hazırlığı ise sektörün artık kapalı devre bir sermaye döngüsüne girdiğini gösteriyor; aynı paranın çip, model ve bulut arasında dönmesi büyüme rakamlarını şişiriyor, bunu okurken dikkatli olmakta fayda var. Tayvan vakası da bu resmin doğal sonucu gibi duruyor, çünkü ajanların kendi kendine karar verip yol değiştirebildiği bir dünyada güvenlik artık sadece yazılım meselesi değil, doğrudan bir yetki ve sorumluluk meselesi. Kamuoyundaki endişenin 5 yılda %37'den %52'ye çıkması da bana şunu söylüyor: teknolojiyi hızlandırmak kolay, güveni geri kazanmak çok daha yavaş ilerliyor.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında bugün oldukça hareketli bir gün geride kaldı; haftanın son işlem gününde hem Borsa İstanbul'da hem de altın cephesinde dikkat çeken rakamlar gördük. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü 14.484,28 puandan, yüzde 0,61 değer kazancıyla tamamladı. Endeks güne 14.396 puan seviyesinden yatay bir seyirle başlamıştı; gün içinde alıcılı seyrin öne çıkmasıyla dün kaybettiği yüzde 0,43'lük değerin üzerine çıkmayı başardı. Analistler, 14.500 puanın kısa vadede takip edilen ilk direnç, 14.300 puanın ise ana destek olarak izlendiğini belirtiyor.
[SPIKER] Döviz tarafına baktığımızda tabloda sert bir hareket yok. Serbest piyasada dolar 48,06 lira, euro ise 56,22 lira seviyesinden işlem gördü. Her iki kurda da günlük değişim yüzde 0,2 civarında sınırlı kaldı. Yıllık bazda karşılaştırıldığında doların lira karşısındaki değer kazancı yüzde 17,41, euronun ise yüzde 18,22 seviyesinde bulunuyor.
[SPIKER] Günün en çok konuşulan başlığı ise altın oldu. Gram altın aylar sonra yeniden 7 bin lira eşiğini aştı ve 7.056 liraya kadar yükseldi; çeyrek altın da 11.289 lira bandına çıktı. Bu yükselişin arkasında uluslararası piyasadaki hareket var: ons altın 4.561 dolar seviyesini test etti. ABD Hazine Bakanlığı'nın uzun vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla geri alım miktarını iki katına çıkarma kararı, tahvil getirilerini aşağı çekti; dolar endeksinin son üç ayın en düşük seviyelerine gerilemesi de değerli metale olan ilgiyi artırdı.
[SPIKER] Küresel piyasaların gözü bugün itibarıyla Amerika'da başlayan Jackson Hole sempozyumunda. 21 ile 23 Ağustos arasında düzenlenen toplantıda Fed yetkililerinin eylül ayına dair vereceği sinyaller merakla bekleniyor. Vadeli piyasalardaki fiyatlamalar, eylül toplantısında 25 baz puanlık bir faiz indirimi ihtimalini yüksek gösteriyor. Faiz indirimi beklentisinin güçlenmesi, reel getirileri baskılayarak altın ve gelişen ülke varlıkları için destekleyici bir zemin oluşturuyor.
[SPIKER] Yurt içinde ise Türkiye İstatistik Kurumu'ndan iki önemli veri geldi. Tüketici güven endeksi ağustos ayında yüzde 1 artarak 89,8'den 90,8'e yükseldi. Böylece endeks, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış oldu. Alt kalemlere baktığımızda, gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumuna ilişkin beklenti endeksi yüzde 1,9 artışla 93,1'e, genel ekonomik duruma ilişkin beklenti endeksi ise yüzde 1,2 artışla 89,4'e çıktı. Dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi ise 105,1 seviyesinde değişmeden kaldı.
[SPIKER] Konut piyasasında ise tablo farklı bir yöne işaret ediyor. Türkiye genelinde temmuz ayında 123.603 konut satıldı; bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17'lik bir gerilemeye karşılık geliyor. Buna karşın ipotekli, yani kredili konut satışları yüzde 23,7 arttı. Yabancılara yapılan satışlar da yüzde 1,9 yükselerek 2.120 oldu; bu satışlarda ilk sırada 394 konutla Rusya Federasyonu vatandaşları yer aldı, onları 189 konutla İran ve 145 konutla Ukrayna vatandaşları izledi. Toplam satışlar içinde yabancıların payı yüzde 1,7 seviyesinde kaldı.
[SPIKER] Barış, bugünün tablosunda birbiriyle çelişir gibi duran çok fazla sinyal var; borsa yukarı, altın rekor tazeliyor, konut ise frene basmış durumda. Sen bu resmi nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Aslında çelişki göründüğü kadar derin değil Pınar, hepsinin ortak paydası faiz beklentisi. Fed'in eylülde indirim yapacağına dair fiyatlama güçlendikçe hem altın hem de bizim gibi gelişen piyasaların varlıkları destek buluyor; bugün borsadaki alımların bir kısmını da bu küresel iyimserlikle açıklamak mümkün. Yurt içinde ise tüketici güvenindeki artışla ipotekli konut satışlarındaki yüzde 23,7'lik sıçrama birbirini tamamlıyor; hane halkı, faizlerin kademeli olarak düşeceği beklentisiyle kredi kanalına yeniden dönmeye başlamış görünüyor. Ama toplam konut satışlarındaki yüzde 17'lik gerileme, bu toparlanmanın henüz geniş tabana yayılmadığını ve fiyat seviyelerinin alım gücünü zorlamayı sürdürdüğünü de gösteriyor. Kurdaki sakin seyir şimdilik enflasyonla mücadele açısından olumlu bir zemin sunuyor; önümüzdeki haftanın yönünü ise büyük ölçüde Jackson Hole'dan çıkacak mesajlar belirleyecek.
[SPIKER] Türkiye'ye dönüyoruz; bugün siyaset cephesinde hareketli bir gün yaşandı, ekonomi tarafında da konuşulacak rakamlar var.
[SPIKER] Günün en çok ses getiren gelişmesi Eskişehir'den geldi. Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, bugün itibarıyla Cumhuriyet Halk Partisi üyeliğinden ayrıldığını ve YENİ Parti'ye katıldığını duyurdu. Ünlüce sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, CHP çatısı altında geçirdiği yılları ve kurduğu dostlukları saygıyla anacağını, bundan sonraki hedefinin yeni partisinde dayanışma ve adalet vurgusuyla çalışmak olduğunu söyledi. Eskişehir, geçen yılın yerel seçimlerinde CHP'nin kazandığı büyükşehirlerden biriydi; dolayısıyla bu geçiş, kentin yönetim tablosunu da doğrudan ilgilendiriyor.
[SPIKER] Bu istifa, aslında haftalardır süren daha geniş bir tablonun parçası. Özgür Özel'in genel başkanlığında 24 Temmuz'da kurulan YENİ Parti'ye CHP'den belediye başkanı geçişleri hız kesmiş değil. Partinin genel başkan yardımcısı Yaşar Tüzün'ün paylaştığı verilere göre bugüne kadar 232 belediye başkanı CHP'den ayrılarak YENİ Parti'ye katıldı; parti kurmayları bu sayının ağustos sonunda 300'ü aşmasını bekliyor. Tüzün'ün aktardığına göre aralarında Bursa, Kocaeli, Aydın, Manisa, Samsun ve Trabzon'un da bulunduğu 28 ilde CHP'ye bağlı belediye başkanı kalmadı.
[SPIKER] Cumhuriyet Halk Partisi cephesinde ise gözler hem kurultay takvimine hem de yargı sürecine çevrilmiş durumda. Partinin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan dosyası temmuz ayında Yargıtay'a ulaşmıştı; ancak adli tatil nedeniyle inceleme eylül ayına kaldı. Adli tatilin 31 Ağustos'ta sona ermesiyle birlikte, yerel mahkemenin verdiği kararın onanıp onanmayacağı netleşecek. Kurultay hazırlıkları tarafında ise Kemal Kılıçdaroğlu'nun yakın çevresinden yansıyan bilgilere göre, Kılıçdaroğlu doğrudan "adayım" açıklaması yapmayacak; parti tüzüğü gereği toplam delege sayısının en az yüzde 5'inin, yani yaklaşık 70 imzanın toplanmasıyla aday gösterilmesi planlanıyor. Bu yöntem yeni değil; 2020 ve 2023 kurultaylarında da benzer bir yol izlenmişti.
[SPIKER] Ankara'da gündemin bir diğer ana başlığı Terörsüz Türkiye süreci. AK Parti'nin Siyasi ve Hukuki İşler Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla süreci vatandaşa anlatmak üzere bir ortak söylem bilgi notu hazırladı. Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı imzasıyla MKYK üyelerine, milletvekillerine, belediye başkanlarına ve tüm teşkilat kademelerine gönderilen metinde sürecin bir af ya da pazarlık süreci olmadığı, bunun bölgesel ve küresel güç hedefi doğrultusunda yürütülen stratejik bir devlet projesi olduğu vurgulandı. Notta taviz verilmeyeceği belirtilen üç başlık ise şöyle sıralandı: devletin temel nitelikleri ve egemenlik hakları, Türkiye'nin bölünmez bütünlüğü ile üniter yapısı, ve şehitler ile gazilere gösterilen hassasiyet.
[SPIKER] Sürecin yasal ayağı ise bu ayın başında tamamlanmıştı. Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulmuş, 8 Ağustos'ta 18 saat süren görüşmelerin ardından Adalet Komisyonu'ndan geçmişti. 10 Ağustos'taki Genel Kurul oylamasına 562 milletvekili katıldı; 468 milletvekili kabul, 88 milletvekili ret oyu kullandı, 6 milletvekili ise çekimser kaldı. Yasayla birlikte TBMM bünyesinde sürecin uygulanmasını takip edecek bir İzleme Komisyonu kurulacak.
[SPIKER] Adliye gündeminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması kapsamında açılan dava var. 414 sanığın yargılandığı davanın ikinci celsesi 17 Ağustos'ta yeni yapılan duruşma salonunda görüldü; oturumda tutuksuz sanıklar ile etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan sanıkların savunmaları alındı. Mahkeme, tutuklu bulunan Ekrem İmamoğlu'nun esas hakkındaki savunmasının "uygun bir zamanda" alınmasına karar verdi; İmamoğlu'nun avukatları yargılamaya müvekkillerinin savunmasıyla başlanması gerektiğini savunmuştu. Tahliye taleplerinin hazırlanması için avukatlara süre verilirken, tutukluluk incelemesinin 31 Ağustos'ta yapılması bekleniyor.
[SPIKER] Ekonomiye geçiyorum; altında tarihî bir gün yaşandı. Gram altın 4 ayın ardından yeniden 7 bin lira sınırını aşarak gün içinde 7.056 liraya kadar yükseldi, spot piyasadaki günlük artış yüzde 1,30 olarak kaydedildi. Yükselişin arkasında ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvil alımlarını artırma kararı ve İran'a yönelik yeni yaptırım açıklamaları gösteriliyor. Döviz cephesinde ise dolar bugün 48,06 lira seviyesinde işlem gördü.
[SPIKER] Merkez Bankası'nın ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi de açıklandı. Ankete katılanların bu yılın sonuna ilişkin tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 29,21'den yüzde 29,43'e yükselirken, 12 ay sonrası için beklenti yüzde 23,95'ten yüzde 23,69'a geriledi. Yıl sonu dolar kuru beklentisi 51,55 liradan 51,66 liraya, 12 ay sonrası beklentisi ise 56,69 liradan 57,43 liraya çıktı. Eylül ayı için politika faizi beklentisi ise değişmeyerek yüzde 37 seviyesinde kaldı.
[SPIKER] Son olarak milyonlarca hane sahibini ilgilendiren bir düzenleme: Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'ndaki değişiklik bugünkü Resmî Gazete'de yayımlandı. Yeni uygulamada, bir taşınmaz satış ya da benzeri bir işlemle el değiştirdiğinde mevcut DASK poliçesi tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona erecek; poliçenin yeni malike devri uygulaması kaldırılıyor. İşlemeyen günlere ait ödenmiş primler, başvuru halinde sigorta ettirene iade edilecek; tapu müdürlükleri de devir sonrasında yeni malik adına poliçe bulunup bulunmadığını kontrol edecek. Düzenleme 5 Eylül'de yürürlüğe girecek. Bu arada İstanbul'da son günlerde kaydedilen mikro deprem hareketliliği de uzmanların gündeminde; jeofizik uzmanları bu küçük sarsıntıların fay hattındaki uzun vadeli gerilim birikiminin bir göstergesi olabileceğini belirtiyor.
[SPIKER] Barış, epey yoğun bir gündem devrediyorum sana; buradan nasıl bir tablo çıkıyor?
[YORUMCU] Bugünün başlıklarına tek tek bakınca ayrı ayrı haberler gibi duruyor ama aslında hepsi aynı zeminde buluşuyor: Türkiye'de siyasî haritanın yeniden çizildiği bir geçiş dönemindeyiz. Ana muhalefet cephesinde hem kurultay takvimi hem de Yargıtay'ın eylülde vereceği karar, hangi kadronun hangi tabelayla yola devam edeceğini belirleyecek; Eskişehir gibi büyükşehirlerdeki geçişler de bu belirsizliğin yerel yönetimlere yansıyan somut yüzü. Buna karşılık iktidar kanadı, Terörsüz Türkiye başlığında yasayı Meclis'ten geçirip şimdi de teşkilatlarına ortak bir dil notu göndererek, sürecin çerçevesini ve kırmızı çizgilerini olabildiğince net tutmayı tercih ediyor; 468 kabul oyu bu çerçevenin Meclis'te geniş bir tabana yaslandığını da gösteriyor. Ekonomi tarafında ise altındaki rekorun yerli bir hikâyesi yok, büyük ölçüde küresel bir fiyatlama; asıl bakılması gereken, anketteki yıl sonu enflasyon beklentisinin bir miktar yukarı kayması ve faiz beklentisinin sabit kalması. Yani hem siyasette hem piyasada eylül ayı, bu yılın en belirleyici ayı olmaya aday görünüyor.
[SPIKER] Sporda gündem yoğun, Avrupa kupalarında temsilcilerimiz sahne aldı, akşam da Süper Lig ve voleybolda maç var.
[SPIKER] Dün akşam Avrupa Ligi play-off turunun ilk maçlarında iki temsilcimiz farklı sonuçlar aldı. Beşiktaş, İstanbul'da ağırladığı Litvanya ekibi Kauno Zalgiris'i 3-0 yendi. Siyah beyazlılarda goller 6. dakikada Oh, 12. dakikada Murillo ve 59. dakikada penaltıdan kaptan Orkun Kökçü'den geldi. Rövanş 27 Ağustos Perşembe günü Litvanya'da oynanacak ve Beşiktaş sahaya ciddi bir avantajla çıkacak.
[SPIKER] Trabzonspor cephesinde ise tablo tersine döndü. Bordo mavililer kendi sahasında Macar ekibi Ferencvaros'a 0-1 mağlup oldu. Konuk takımın golü 17. dakikada Zachariassen'den geldi, karşılaşmanın uzatma bölümünde Trabzonspor 10 kişi kaldı. Turun kaderi 27 Ağustos'ta Macaristan'da oynanacak rövanşa kaldı, temsilcimizin doğrudan tur atlaması için deplasmanda en az 2 farklı galibiyet gerekiyor.
[SPIKER] Şampiyonlar Ligi play-off turunda ise Fenerbahçe, 19 Ağustos'ta kendi sahasında Fransız ekibi Olympique Lyon ile 1-1 berabere kalmıştı. Sarı lacivertlilerin golünü Mason Greenwood kaydetti. Eşleşmenin rövanşı önümüzdeki hafta Fransa'da oynanacak, Fenerbahçe için grup aşamasına kalan tek kapı bu maç olacak.
[SPIKER] Transfer cephesinde de hareketlilik sürüyor. Galatasaray, Lokomotiv Moskova'da forma giyen 21 yaşındaki Aleksey Batrakov ile anlaşmayı tamamladı. Bonservis bedelinin 25 milyon avro olduğu belirtilen genç oyuncu, kulüp tarihinde sarı kırmızılı formayı giyecek ilk Rus futbolcu olarak kayıtlara geçiyor. Sarı kırmızılıların forvet arayışında ise Stuttgart'ta oynayan Ermedin Demirovic dosyasında 20 milyon avroluk bir rakam konuşuluyor, taraflar arasında görüşmelerin sonuca yaklaştığı ifade ediliyor.
[SPIKER] Bu akşamın programına gelince, Trendyol Süper Lig'in ikinci haftasında Erzurumspor FK ile Galatasaray saat 21.30'da karşı karşıya gelecek. Aynı saatte 1. Lig'de Fatih Karagümrük Bursaspor'u konuk edecek.
[SPIKER] Voleybolda da Filenin Sultanları için büyük heyecan bugün başlıyor. A Millî Kadın Voleybol Takımımız, 2026 Avrupa Şampiyonası'ndaki ilk grup maçında saat 19.00'da Letonya ile karşılaşacak. Grup mücadeleleri 28 Ağustos'a kadar sürecek ve millîler turnuvaya iddialı bir kadroyla katılıyor.
[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün hem kazı alanlarından hem de sahnelerden hareketli başlıklar var.
[SPIKER] Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Şanlıurfa'daki Taş Tepeler Projesi kapsamında yeni bir döneme hazırlandıklarını duyurdu. Ersoy, proje koordinatörü Profesör Doktor Necmi Karul ile Karahantepe ve Sayburç'ta yürütülen çalışmaları, yeni bulguları ve önümüzdeki sezonun hedeflerini değerlendirdiklerini aktardı. Sayburç'ta yaklaşık 2 bin 700 metrekarelik alanda ortaya çıkarılan yaklaşık 70 yapının, yerleşik hayatın ve mimarinin geçirdiği dönüşümü gözler önüne serdiği belirtiliyor. Bakanlığın planına göre kamulaştırılan alandaki restore edilmiş geleneksel köy yapıları, açık hava müzesiyle bütünleşen bir köy müzesine dönüştürülecek.
[SPIKER] Sinema tarafında ise yaz sezonunun en kalabalık haftalarından biri yaşanıyor. Bugün itibarıyla salonlarda üçü yerli yapım olmak üzere toplam 7 film seyirciyle buluşuyor. Korku, komedi, dram, aksiyon ve gerilim türlerinin bir arada yer aldığı programda, uzun soluklu korku serisinin yeni halkası Ruhlar Bölgesi: Aramızdalar ile Olivia Wilde'ın yönetmen koltuğunda oturduğu yapım öne çıkan başlıklar arasında gösteriliyor. Yerli filmlerin de yaz sonu gişesinde iddialı olması bekleniyor.
[SPIKER] Edebiyat ve düşünce dünyasından bir başlık: Edirne Düşünce Günleri bugün başlıyor. 21-23 Ağustos tarihleri arasında sürecek program, bu yıl zaman ve mekân teması etrafında şekilleniyor. Üç gün boyunca yazarlar, akademisyenler ve düşünce insanlarının katılacağı oturumlar, söyleşiler ve okuma buluşmaları düzenlenecek. Etkinlik, kentin tarihî dokusundaki mekânlarda gerçekleştirilecek.
[SPIKER] Yurt dışından gelen bir sanat haberi de gündemdeki yerini koruyor. İtalya'nın Sicilya adasındaki Messina Bölgesel Disiplinlerarası Müzesi'nden 15 Ağustos gecesi çalınan Rönesans dönemi eserlerine ilişkin soruşturma sürüyor. İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli'nin açıklamasına göre, yüzleri kaskla kapalı kişiler müzeye girerek Antonello da Messina'ya atfedilen 1473 tarihli San Gregorio Poliptiği'ne ait panellerin de bulunduğu eserleri götürdü. Kaçış sırasında dışarıda bırakılan 2 eser kısa süre sonra bulundu; kayıp parçaların toplam değerinin 81 ila 92 milyon dolar arasında olabileceği tahmin ediliyor.
[SPIKER] Yurt içinde ise dijital arşiv çalışmalarında dikkat çeken bir eşik aşıldı. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı'nın dijitalleştirme çalışmaları kapsamında 485 bin yazma ve nadir matbu eserin ücretsiz erişime açıldığı geçtiğimiz günlerde duyurulmuştu. Kurumun verilerine göre portal bugüne kadar 1 milyon 366 binden fazla ziyaret aldı, eserler 5,8 milyondan fazla kez görüntülendi.
[SPIKER] Peki, buradan çıkıp önümüzdeki saatlere ve haftaya bakalım; takip edeceğimiz başlıklar oldukça yoğun.
[SPIKER] İlk sırada Ortadoğu var. ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik kapsamlı bir ekonomik baskı programı açıklaması ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin sözleri sonrası enerji piyasalarındaki seyri izleyeceğiz. Brent petrolün ekim vadeli kontratı 91,4 dolar seviyesine kadar çıkmış durumda; boğazdaki gemi trafiği ve Tahran'dan gelecek karşılık, hafta sonu boyunca ve pazartesi açılışında piyasaların ana belirleyicisi olacak. Gazze'deki ateşkesin işleyişi de takip listemizde.
[SPIKER] Ekonomi tarafında gözler kurlarda ve Borsa İstanbul'da. Dolar bugün 48,06 lira seviyesinden işlem gördü, altın üst üste üçüncü haftasını yükselişle kapatmaya hazırlanıyor. Ağustos ayında Para Politikası Kurulu toplantısı bulunmuyor; bir sonraki faiz kararı 10 Eylül'de gelecek. Bu hafta açıklanan tüketici güven endeksi 90,8'e, reel kesim güven endeksi 102,4'e çıktı. Önümüzdeki haftanın en kritik başlığı ise 31 Ağustos'ta gelecek ikinci çeyrek büyüme verisi olacak. Ekonomi yönetiminin üç yıllık yol haritası, yani 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ın 7 Eylül'de açıklanması bekleniyor. Küresel tarafta ise 27-29 Ağustos'taki Jackson Hole sempozyumu ve merkez bankacılarının faiz mesajları öne çıkacak.
[SPIKER] İç siyasette, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce'nin partisinden istifasının yankıları sürüyor; parti kurmaylarından gelecek açıklamaları izleyeceğiz. AK Parti'nin "Terörsüz Türkiye" başlığında hazırladığı ortak söylem çalışması ve komisyon sürecine dair adımlar da gündemde kalmaya devam edecek.
[SPIKER] Eğitimde, üniversite yerleştirme sonuçlarının ardından kayıt takvimi başlıyor; adayların dikkat etmesi gereken tarihleri hafta boyunca aktaracağız. İstanbul'da son günlerde kaydedilen küçük ölçekli depremlere ilişkin uzman değerlendirmeleri ve zorunlu deprem sigortasında yürürlüğe giren yeni uygulama da takip edeceğimiz konular arasında. Gölcük'te başlayan TEKNOFEST Mavi Vatan etkinlikleri ise hafta sonu boyunca sürecek.
[SPIKER] Sporda Süper Lig'de ikinci hafta yarın başlıyor. Fenerbahçe, Konyaspor'u ağırlayacak; pazar günü Trabzonspor Başakşehir'i konuk edecek, Beşiktaş ise Alanya deplasmanına çıkacak. Avrupa Ligi eleme rövanşları 27 Ağustos'ta oynanacak; Beşiktaş ilk maçtan aldığı 3-0'lık üstünlükle Litvanya'ya gidecek, Trabzonspor ise Ferencvaros karşısındaki 1-0'lık dezavantajını Budapeşte'de telafi etmeye çalışacak. Lig 30 Ağustos Zafer Bayramı haftasında üçüncü hafta maçlarıyla devam edecek.
[SPIKER] Gelelim günün hava durumuna. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü değerlendirmesine göre yurdun büyük bölümünde gökyüzü açık ve parçalı bulutlu; yağış beklentisi ise sadece Doğu Karadeniz'in iç kesimleriyle sınırlı. İstanbul'da bugün hava parçalı ve az bulutlu geçti, sıcaklık 30 dereceyi buldu, gece 21 dereceye kadar geriliyor; yarın için de tablo benzer, yağış beklenmiyor ve termometreler yine 30 ila 31 derece aralığında. Ankara bugün 33 derecelik güneşli bir gün yaşadı, gece 17 dereceye inen sıcaklıklar yarın gündüz 34 derece civarına çıkacak, başkentte de yağış öngörülmüyor. İzmir'de ise az bulutlu ve açık bir hava hâkim; bugün 35 derece görülen kentte yarın sıcaklığın bir miktar daha yükselmesi bekleniyor, yağış yok. Uzmanlar, sıcaklıkların batı ve güney kesimlerde mevsim normallerinin 2 ila 4 derece üzerinde seyredeceğini belirterek, özellikle 12.00 ile 16.00 saatleri arasında yaşlıların ve çocukların güneş altında uzun süre kalmamasını öneriyor. Kuzey Afrika kaynaklı sıcak hava dalgasının önümüzdeki günlerde etkisini artırması, Ege ve Akdeniz'de 40 derecelerin yeniden görülmesi bekleniyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.