2026-08-23 · 38 dk
ABD'nin Kanada mallarına uyguladığı %50'lik ek gümrük vergisi yürürlüğe girerken Ottawa 8 Eylül'den itibaren dolar dolara misilleme yapacağını açıkladı; Ukrayna'da Rusya'nın yoğun füze ve İHA saldırıları sürüyor, Odessa'da bir yolcu treni hedef alındı. Yurt içinde CHP'deki yönetim tartışması ve YENİ Parti'nin kongre takvimi öne çıkarken, gram altın 7.100 lira bandına yerleşerek rekor tazeledi ve Brent petrol Hürmüz kaynaklı arz endişesiyle 94 dolara yaklaştı. Teknolojide Anthropic'in halka arz hazırlığı, Nvidia-Poolside anlaşması ve Las Vegas'ta 5.000 robotaksi izni; sporda Galatasaray ve Fenerbahçe'nin galibiyetleri günün diğer başlıklarıydı.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi üç Ağustos iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Akşam bültenimizin dünya ve ABD gündemiyle devam ediyoruz; bugün masada hem sertleşen bir ticaret kavgası, hem cephedeki yeni saldırılar, hem de sandığa giden bir ülke var.
[SPIKER] Günün en çok konuşulan başlığı Kuzey Amerika'dan geldi. Washington'ın Kanada mallarına uyguladığı yüzde 50 oranındaki ek gümrük vergisi, cuma gecesi yarısından itibaren yürürlüğe girdi. Karar, yaklaşık 20 milyar dolarlık bir ürün grubunu kapsıyor ve iki ülke arasındaki müzakerelerin son anda çökmesinin ardından devreye alındı. Kanada Başbakanı Mark Carney, cuma gecesi geç saatlerde yaptığı açıklamada görüşmeleri askıya aldıklarını duyurmuş, ABD tarafının son dakikada masaya getirdiği yeni şartları adil ve ekonomik açıdan savunulabilir bulmadıklarını söylemişti.
[SPIKER] Carney, cumartesi sabahı bir adım daha ileri gitti ve yeni vergileri açık bir yanlış hesap olarak nitelendirdi. Ottawa'nın yanıtı da netleşmiş durumda: Kanada, 8 Eylül'den itibaren aynı ölçekte, kendi ifadesiyle dolar dolara karşılık verecek. Misilleme listesinde çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım makineleri, kâğıt ve elektronik ürünler öne çıkıyor. Bu, iki komşu ve müttefik ülke arasındaki ticaret geriliminin son bir buçuk yıldaki en sert aşaması olarak kayda geçiyor; sanayi kuruluşları her iki tarafta da tedarik zincirlerinde aksama uyarısı yapıyor.
[SPIKER] Ukrayna cephesinde ise saldırıların temposu düşmüyor. 22 Ağustos gecesi Rusya, Ukrayna'ya geniş kapsamlı bir birleşik saldırı düzenledi; kullanılan unsurlar arasında balistik füzeler, hava platformlarından atılan füzeler ve 217 saldırı insansız hava aracı yer aldı. Ukrayna makamları, son 24 saatte ülke genelinde 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 44 kişinin yaralandığını açıkladı.
[SPIKER] Bugün ise Odessa bölgesinde bir yolcu treninin lokomotifi jet motorlu bir insansız hava aracının hedefi oldu. Jitomir'den Odessa'ya giden 147 sayılı seferde, izleme ekibinin erken uyarısıyla tren zamanında durduruldu ve tahliye başlatıldı. Trende bulunan 593 yolcu ile mürettebattan kimsenin zarar görmediği bildirildi; 15 çocuk da tahliye edilenler arasındaydı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise 21 Ağustos'ta Kriviy Rih'te bir alışveriş merkezine yapılan saldırının bilançosunu paylaştı: 16 kişi yaşamını yitirdi, 130 kişi yaralandı, yaralılar arasında çok sayıda çocuk var. Ukrayna Genelkurmayı da bugün, Rusya'nın güneyindeki Krasnodar bölgesinde ordunun yakıt tedarikinde kullanılan bir petrol terminalini vurduğunu duyurdu. Moskova çevresinde ise hava savunma sistemlerinin 6 insansız hava aracını düşürdüğü açıklandı.
[SPIKER] Ortadoğu'da tablo yine karışık. İran ordusu sözcüsü, ülkenin askerî doktrininin geçmişte savunma esaslı olduğunu, ancak son iki savaş sürecinde bunun kademeli olarak saldırı odaklı bir çizgiye kaydığını söyledi. Tahran ayrıca komşu ülkelere, Washington'ın ekonomik girişimlerine katılmamaları yönünde uyarıda bulundu. Suriye'de ise ülkenin güneybatısındaki Beyt Cinn'de bir aracı hedef alan İsrail insansız hava aracı saldırısında 1 kişi yaralandı; Şam yönetimi saldırıları kınayarak konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşıma çağrısı yaptı. Şam kırsalında iç güvenlik güçlerine ait bir otobüsün yol kenarına yerleştirilen bir bombayla hedef alındığı da bildirildi.
[SPIKER] Gazze'de ise ateşkesin geleceği hâlâ belirsiz. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze ve Batı Şeria'da bir Filistin devletinin kurulmasına izin vermeyeceklerini yineledi. Bu açıklama, ABD'nin yürüttüğü yol haritası çalışmalarıyla açık bir gerilim oluşturuyor; geçen hafta yapılan görüşmelerde silahsızlanma sürecinin bir Amerikalı komutanın gözetiminde başlaması fikri masaya gelmişti. Sahada ise Lübnan'ın güneyinde İsrail ordusunun hava saldırıları sürüyor.
[SPIKER] Avrupa'dan acı bir haber var. İngiltere'nin kuzeydoğusunda, Middlesbrough yakınlarındaki South Bank mevkiinde, A66 karayolunda ters yönde ilerleyen bir aracın polis aracıyla çarpışması sonucu 7 kişi hayatını kaybetti. Kaza yerel saatle sabaha karşı 3'ü 39 geçe meydana geldi; ölenlerin 5'i sivil vatandaş, 2'si görev başındaki polis memuru. Soruşturma sürüyor ve bağımsız denetim birimi olayı incelemeye aldı.
[SPIKER] Amerika Birleşik Devletleri'nde ise doğa koşulları alarm veriyor. Ülkenin geniş bir bölümünde milyonlarca kişi hem aşırı sıcak hem de şiddetli fırtına riski altında. Orta Atlantik kıyısından güney eyaletlerine uzanan hatta hortumlar bildirildi, maddi hasar ve elektrik kesintileri yaşandı. Pasifik'te ise Hawaii, Moke adlı tropikal fırtınaya hazırlanıyor; yetkililer kıyı bölgelerinde sel ve şiddetli rüzgâr uyarısı yaptı. Bu tablo, yaz boyunca Kuzey Amerika'yı etkileyen sıcak hava dalgasının bir devamı olarak değerlendiriliyor.
[SPIKER] Orta Asya'da ise bugün sandık başındaydı. Kazakistan, 1 Temmuz'da yürürlüğe giren yeni anayasa sonrası ilk genel seçimini yaptı. Çift meclisli yapı kaldırıldı ve yerine 145 üyeli tek meclisli Kurultay geldi. Milletvekilleri, tek bir ulusal seçim çevresinde kapalı parti listeleriyle nispi temsil usulüne göre belirleniyor; meclise girmek için yüzde 5 barajını aşmak gerekiyor. Seçimde 7 parti yarıştı ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı gözlemci heyeti süreci izledi.
[SPIKER] Afrika'dan da kısa iki başlık: Demokratik Kongo Cumhuriyeti hükümeti ile M23 grubu, barış müzakereleri için bir yol haritası hazırlanması konusunda anlaştı. Kenya'da ise 18 filin zehirlenerek ölmesine ilişkin soruşturmada 4 kişi gözaltına alındı. Doğu Libya'da geniş çaplı elektrik kesintileri yaşandığı bildirildi. Barış, bugünün tablosuna baktığımızda epeyce farklı yönlere savrulan bir gündem var; sen ne dersin?
[YORUMCU] Bugünün ortak paydası bence şu: kuralların yazılı olduğu masalar giderek boşalıyor, yerini karşılıklı baskı hamleleri alıyor. Kanada ile Amerika arasındaki tabloya bakın; burada iki rakip değil, onlarca yıldır entegre üretim yapan iki ekonomi var ve buna rağmen tarife yüzde 50'ye çıkabiliyor, karşılık 8 Eylül'e randevulanıyor. Bu tür karşılıklı adımların ilk faturasını çoğunlukla sanayi girdisi ve tüketici fiyatları ödüyor, yani gerilimin bedeli iki tarafta da hanelere yansıyor. Ukrayna'da ise savaşın hedef seçimi giderek sivil altyapıya kayıyor; bir alışveriş merkezi, bir yolcu treni, bir yakıt terminali. Odessa'daki trende 593 kişinin zarar görmemesi tesadüf değil, işleyen bir erken uyarı ve tahliye disiplini sayesinde; bu da savaşın sivil koruma tarafının artık askerî planlama kadar kritik hale geldiğini gösteriyor. Ortadoğu'ya gelince, İran'ın doktrin dilini savunmadan caydırıcılığa çevirmesiyle Gazze'de yol haritasının askıda kalması aynı denklemin iki ucu; taraflar kalıcı çözüm yerine pozisyon güçlendirme aşamasında ve bu da ateşkesi her hafta yeniden kırılgan hale getiriyor. Kazakistan'ın tek meclisli yapıya geçişi ise bu gürültünün içinde sessiz ama kalıcı bir değişim; kurumsal mimarisini yeniden kuran bir ülke, önümüzdeki dönemde bölgesel enerji ve ulaştırma hatlarında nasıl bir denge tutacağını da bu yeni meclisle belirleyecek.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zekâ tarafında da hareketli bir gün yaşandı, sırayla bakalım.
[SPIKER] Türkiye'de araç muayenesinde yeni dönemin ilk somut adımı atıldı. 15 Ağustos 2027'de muayene hizmetlerini devralacak olan TURKA, yeni nesil sistemin ilk örneğini dün İstanbul'da tanıttı. Sistemde yapay zekâ destekli görüntüleme, lazer tabanlı otomatik ölçüm ve robotik hatlar kullanılacak; ülke genelinde 249 sabit, 103 mobil olmak üzere toplam 352 merkez ve yaklaşık 900 muayene hattı planlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın bu dönüşüm için öngördüğü yatırımın büyüklüğü 3 milyar dolar olarak açıklandı.
[SPIKER] Küresel tarafta gündemin ilk sırasında yapay zekâ şirketlerinin borsa yolculuğu var. Claude'un geliştiricisi Anthropic'in, gizli başvurusunu tamamlayarak Ekim ayında planlanan halka arza doğru ilerlediği bildiriliyor. Şirketin yıllıklandırılmış geliri 9 milyar dolardan 65 milyar dolar seviyesine çıkmış durumda; mayıs ayındaki turda 965 milyar dolar olan değerlemenin halka arzda çok daha yukarısının konuşulduğu, toplanacak tutarın 75 milyar doları aşabileceği ifade ediliyor. Gerçekleşmesi halinde bu, tarihin en büyük halka arzları arasına girecek.
[SPIKER] Çip tarafında ise Nvidia'dan dikkat çeken bir hamle geldi. Şirket, yapay zekâ destekli yazılım geliştirme alanında çalışan Poolside ile 6 milyar dolarlık bir lisanslama anlaşması imzaladı ve buna 1 milyar dolarlık bir yatırım eklendi. Anlaşma, girişimi 12 milyar dolarlık bir değerlemeye taşırken yaklaşık 109 çalışana da Nvidia bünyesinde iş teklifi sunuldu. Bu, büyük donanım üreticilerinin artık yalnızca çip değil, o çipleri çalıştıran model ve yazılım katmanını da satın aldığının yeni bir örneği.
[SPIKER] Otonom ulaşımda da eşik niteliğinde bir karar var. Nevada'daki düzenleyici kurum, Tesla'nın Las Vegas sokaklarında 5.000'e kadar robotaksi işletmesine izin verdi. Aynı kapsamda Waymo ve Uber'e de 1.000'er araçlık yetki tanındı. Böylece tek bir şehirde ticari olarak faaliyet gösterecek sürücüsüz araç sayısı, sektörün bugüne kadar gördüğü en yüksek seviyeye çıkmış oluyor.
[SPIKER] Son olarak eğitim cephesinden bir başlık. Yapay zekânın sınıflara hızla girmesinin ardından pek çok ülke bu kez frene basıp kural koymaya yöneliyor. Vietnam'da 15 Ağustos'ta yürürlüğe giren yeni düzenlemede yapay zekâ, öğretmenin ve öğrencinin sorumluluğunun yerini alamayacak bir destek aracı olarak tanımlandı. Güney Kore'de ise yapay zekâ destekli dijital ders kitaplarının resmî ders kitabı statüsü kaldırılarak kullanım okulların tercihine bırakıldı. Ortak kaygılar hemen her ülkede aynı başlıklarda toplanıyor: temel okuma yazma ve matematik becerilerinin zayıflaması, hazır cevaba bağımlılık, kişisel verilerin korunması ve akademik dürüstlük. Türkiye'de de geçen hafta Resmî Gazete'de yayımlanan 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, 5 milyon kişiye eğitim verilmesini hedefliyor.
[SPIKER] Barış, bugünün tablosunda hem devasa rakamlar hem de temkinli adımlar bir arada; sen ne dersin?
[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi, yapay zekânın artık bir yazılım başlığı olmaktan çıkıp sermaye piyasasının, sanayinin ve trafiğin içine yerleşmiş olması; Anthropic'in halka arz hazırlığı bu sektörün finansal olgunlaşma eşiğini geçtiğinin en net göstergesi. Nvidia'nın Poolside anlaşması da aynı hikâyenin diğer yüzü: rekabet artık yalnızca donanımda değil, o donanımı verimli kullanacak modeli ve ekibi kimin elinde tuttuğunda düğümleniyor, ki bu da sektörde konsolidasyonun hızlanacağı anlamına geliyor. Las Vegas'taki robotaksi izni ise laboratuvar aşamasının kapandığı, asıl sınavın günlük hayatın kaosunda verileceği bir döneme geçtiğimizi söylüyor; burada teknolojiden çok kamu güveni ve denetim kapasitesi belirleyici olacak. Eğitim tarafındaki dizginleme çabaları da bana çelişkili değil, tamamlayıcı geliyor açıkçası; ülkeler teknolojiyi reddetmiyor, hangi alanda araç hangi alanda yerine geçmez olduğunu tanımlamaya çalışıyor. Türkiye açısından bakınca da mesele şu: yatırım rakamları ve eylem planı hedefleri kâğıt üzerinde iddialı, kritik olan bunların nitelikli insan kaynağına ve yerli üretim kapasitesine ne kadar dönüşeceği.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçiyoruz; hafta kapandı ama fiyatlamalar hâlâ çok hareketli. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü 118,28 puan artışla, yani %0,82 yükselişle 14.514,82 puandan tamamladı. Endeks böylece haftayı %2,42 primle kapatmış oldu; işlem hacmi 192 milyar lira civarında gerçekleşti. Hafta boyunca en güçlü performansı %4,74 ile madencilik sektörü gösterirken, bilişim endeksi %4,84 kayıpla en çok gerileyen taraf oldu. Bankacılık endeksinde %0,62, holding endeksinde ise %0,60 artış kaydedildi.
[SPIKER] Döviz cephesinde tablo daha sakin. Dolar serbest piyasada haftayı 48,0640 liradan kapattı, haftalık artış %0,38 seviyesinde kaldı. Euro ise 56,18 liraya çıkarak haftayı %1,25 primle tamamladı; buradaki fark büyük ölçüde euronun dolar karşısında güç kazanmasından kaynaklandı. Bugün itibarıyla serbest piyasada dolar 48 lira bandının hemen altında, 47,96 lira alış seviyesinde işlem görüyor.
[SPIKER] Asıl hikâye yine altında. Gram altın bugün 7.106 lira seviyesinden fiyatlanıyor, çeyrek altının satış fiyatı 11.586 liraya ulaştı. Gram altın haftalık bazda %4,91, çeyrek altın ise %4,92 değer kazandı ve değerli metal böylece üst üste üçüncü haftasını da kazançla kapattı. Uluslararası piyasada ons altın 4.603 dolar seviyesine tırmandı. Bu yükselişte doların küresel çapta değer kaybetmesi ve ABD Hazine Bakanlığı'nın tahvil geri alım programını genişletme kararı öne çıkan iki başlık; gümüş de aynı rüzgârla 69 dolar sınırına dayandı.
[SPIKER] Enerji tarafında ise jeopolitik risk primi masada duruyor. Brent petrolün varil fiyatı cuma kapanışında 94 dolar seviyesine yaklaştı, ABD ham petrolü WTI ise 86,79 dolardan işlem gördü. Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin normale dönmemesi fiyatları yukarıda tutan temel unsur. Uluslararası Enerji Ajansı'nın ağustos raporunda, Orta Doğu kaynaklı üretim ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle bu yıl küresel petrol arzının günde ortalama 4,3 milyon varil azalabileceği öngörüsüne yer verilmişti.
[SPIKER] Yurt içi veri gündeminde iki başlık var. Merkez Bankası'nın Ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 68 katılımcının yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi %29,21'den %29,43'e yükseldi. Katılımcılar eylül ayındaki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinin %37 seviyesinde oluşmasını bekliyor; yıl sonu politika faizi beklentisi %35,25, yıl sonu dolar kuru beklentisi ise 51,55 liradan 51,66 liraya çıktı. TÜİK verilerine göre de tüketici güven endeksi ağustosta %1 artışla 89,8'den 90,8'e yükseldi.
[SPIKER] Şirket tarafından da dikkat çeken bir haber geldi. Borusan'ın ABD'deki iştiraki Berg Pipe, ticari görüşmeler sonucunda 555 milyon dolar tutarında yeni bir satış siparişi aldığını duyurdu. Üretim ve sevkiyatın 2028 yılında yapılması planlanan siparişin, şirketin o yıla ait konsolide gelirlerine önemli katkı sağlaması bekleniyor. Şirket son dönemde ABD pazarında peş peşe benzer sözleşmeler açıklamıştı.
[SPIKER] Barış, tabloda altın ve petrol iki uçta duruyor gibi görünüyor; sen bu resmi nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Bence bu haftanın ana teması, yatırımcının aynı anda iki farklı senaryoyu birden fiyatlaması. Bir yanda faiz indirimi beklentisi ve zayıflayan dolar var, bu altını 4.600 dolar bandına taşıyor; öte yanda Hürmüz kaynaklı arz endişesi petrolü 94 dolara yaklaştırıyor ki bu ikisi enflasyon açısından ters yönlerde çalışıyor. Yurt içinde ise Merkez Bankası anketindeki yıl sonu enflasyon beklentisinin yukarı revize edilmesi, dezenflasyon patikasının artık büyük ölçüde dış fiyatlara bağlı hâle geldiğini gösteriyor; enerji ithalatçısı bir ekonomi için petroldeki her 10 dolarlık artış cari denge tarafında doğrudan bir maliyet demek. Buna karşılık kurun haftalık bazda yalnızca %0,38 artmış olması ve tüketici güvenindeki sınırlı toparlanma, iç talep tarafında sert bir bozulma sinyali vermiyor. Borusan örneği de şunu hatırlatıyor: küresel belirsizlik ortamında sanayi tarafında uzun vadeli sipariş bağlayabilen şirketler ayrışıyor, dolayısıyla borsadaki hikâye giderek endeks geneli yerine tekil şirket performansına kayıyor. Önümüzdeki günlerde eylül faiz kararına dair sinyaller ve Hürmüz'deki gemi trafiği, bu dengenin hangi tarafa evrileceğini belirleyecek.
[SPIKER] Yurt içinde gün yoğun geçti, sırasıyla aktaralım. Siyasetin ana gündemi yine Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki yönetim tartışması. Mahkeme kararıyla genel başkanlık görevini yürüten Kemal Kılıçdaroğlu bugün Mersin'deydi; ikincisi düzenlenen Kardeş Göçerler Yörük Etkinliği'nde partililere ve vatandaşlara seslendi. Kılıçdaroğlu konuşmasında yalnızca partisinin değil, ülkenin tümünün birlik içinde olması gerektiğini vurgulayarak, hem dışarıdan hem içeriden gelen risklere karşı ortak duruş çağrısı yaptı ve iktidara gelmeleri hâlinde hizmet anlayışının farkını göstereceklerini söyledi.
[SPIKER] Aynı etkinlikte dikkat çeken bir tablo daha vardı. Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Vahap Seçer, Kılıçdaroğlu ile yan yana sahne aldı ve CHP'nin köklü çatısına, kurucu değerlerine bağlı olduklarını ifade ederek tercihini kamuoyu önünde netleştirdi. Bu, son haftalarda belediye başkanlarının hangi çizgide duracağına ilişkin merak edilen sorulara verilmiş somut yanıtlardan biri oldu. Partinin yerel yönetimlerdeki ağırlığı düşünüldüğünde, bu tür açıklamaların önümüzdeki günlerde de gelmesi bekleniyor.
[SPIKER] Sürecin hukuki ayağında ise takvim eylülü işaret ediyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21 Mayıs'ta verdiği ve otuz sekizinci Olağan Kurultay'ın seçim ile kararlarını baştan geçersiz sayan mutlak butlan kararına ilişkin dosya, temyiz incelemesi için Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesi'nde. Adli tatil nedeniyle inceleme başlamadı; hukukçular kararın eylül ayında ele alınacağını belirtiyor. Yargıtay'ın vereceği sonuç, partinin genel başkanlık, Merkez Yönetim Kurulu ve Parti Meclisi organlarının akıbetini doğrudan belirleyecek.
[SPIKER] Diğer tarafta yeni kurulan siyasi yapı da sahaya iniyor. Mutlak butlan kararının ardından 24 Temmuz'da 91 milletvekilinin katılımıyla Özgür Özel başkanlığında kurulan YENİ Parti'de kongre takvimi dün itibarıyla resmen başladı. Parti sözcüsü Zeynel Emre'nin açıkladığı programa göre 26 Ağustos'ta üye listeleri ilçe binalarında askıya çıkacak ve itiraz süreci işleyecek, 12 Eylül'de ilçe kongreleri yapılacak, 18 Ekim'de il başkanlığı seçimleri gerçekleşecek ve tüm süreç 27 Ekim'de tamamlanacak. Genel merkez binasının açılışı ise 30 Ağustos'ta planlanıyor.
[SPIKER] Özel dün Rize Fındıklı'daydı. Buradaki konuşmasında partinin belirli bir kesime değil, mevcut iktidardan memnun olmayan tüm toplumsal kesimlere açık olduğunu söyledi ve AK Parti ile MHP seçmenine de çağrı yaptı. Kararın ardından iki ay hukuk mücadelesi verdiklerini, sonrasında teşkilatın desteğiyle yeni bir siyasi yola çıktıklarını belirten Özel, geçmiş tartışmaları geride bıraktıklarını ve hedeflerinin iktidar olmak olduğunu ifade etti.
[SPIKER] Yargı gündeminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmasına ilişkin dava sürüyor. İstanbul otuz üçüncü Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen ve 53'ü tutuklu toplam 414 sanığın yargılandığı dosyada duruşmalar, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu yerleşkesinde yeni yapılan salonda devam ediyor. Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu tutuklu sanıklar duruşmalara katılıyor; mahkeme bu ay yaptığı değerlendirmede tutukluluk hâllerinin devamına hükmetmişti. Savunmalar sürüyor, dosyanın bu hâliyle uzun bir yargılama takvimine yayılacağı görülüyor.
[SPIKER] Savunma sanayii cephesinde ise gözler Gölcük'teydi. 20 Ağustos'ta kapılarını açan TEKNOFEST Mavi Vatan bugün sona erdi. Kapanış programında yarışmalarda derece alan takımlara ödülleri verildi, ayrıca Müze Gemi Yavuz'un açılış seremonisi düzenlendi ve Bayraktar Kalkan insansız deniz aracının envantere alınma töreni gerçekleştirildi. Denizcilik ve savunma teknolojilerinin bir arada sergilendiği festivali binlerce vatandaş ziyaret etti.
[SPIKER] Ekonomiye geçelim. Borsa İstanbul haftanın son işlem gününü yükselişle tamamladı; BIST 100 endeksi %0,82 artışla 14.514,82 puandan kapandı, işlem hacmi 192 milyar lira oldu. Endeks haftalık bazda %2,42 değer kazandı. Değerli metalde hareket daha güçlüydü; Kapalıçarşı'da gram altın hafta boyunca %4,91 artışla 7.089 lira seviyesine çıktı. Döviz tarafında dolar 48,02 lira bandında işlem gördü.
[SPIKER] Makro veri ve beklentilerde de tablo şöyle. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı tüketici güven endeksi ağustosta bir önceki aya göre %1 artarak 90,8 oldu; hanelerin mevcut maddi durum algısı ile gelecek 12 aya ilişkin gelir ve genel ekonomi beklentileri yükseldi. Merkez Bankası'nın ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde ise yıl sonu enflasyon beklentisi %29,21'den %29,43'e, yıl sonu dolar kuru beklentisi 51,66 liraya çıktı. Politika faizi hâlen %37 seviyesinde; ankete katılanların yıl sonu faiz beklentisi %35,25 olarak kayıtlara geçti. Yurt genelinden bir not da Antalya'dan; Kaş'ın İkizce Mahallesi'nde dün çıkan orman yangını, 4 helikopter, 1 uçak ve 95 personelin katıldığı yaklaşık 2,5 saatlik çalışmayla kontrol altına alındı.
[SPIKER] Barış, sen bu tabloyu bir arada okuyunca ne görüyorsun, buyur söz sende.
[YORUMCU] Bugünün fotoğrafında birbirine paralel iki takvim var Pınar: biri hukuki, biri siyasi. Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesi'ndeki temyiz incelemesi eylülde başlayacak; ama YENİ Parti bu kararı beklemeden 27 Ekim'de biten bir kongre takvimini başlatmış durumda, yani sahadaki örgütlenme yargı sürecinin sonucuna bağlanmamış. Bu da muhalefetteki seçmen tabanı için önümüzdeki iki ayı bir tür yön seçme dönemine çeviriyor; Mersin'de Vahap Seçer'in yaptığı türden açıklamalar tam olarak bu nedenle sembolik değil, teşkilat matematiğini etkileyen açıklamalar. Ekonomi tarafına baktığımızda ise tüketici güveninin 90,8'e, yani hâlâ 100 eşiğinin altında olmakla birlikte yukarı yönlü hareket etmesi ve piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisini %29,43'e taşıması, temkinli ama kırılgan bir iyimserliği gösteriyor; altındaki %4,91'lik haftalık sıçrama da tasarrufun hâlâ güvenli liman arayışında olduğunu söylüyor. Kısacası siyasette belirsizliğin eylülde azalması bekleniyor, ekonomide ise beklenti yönetimi en az veri kadar belirleyici olmaya devam ediyor.
[SPIKER] Sporda hafta sonu hem sahalarda hem de transfer masasında hareketli geçiyor; gelin başlıklara bakalım.
[SPIKER] Trendyol Süper Lig'de ikinci hafta dün oynanan maçlarla başladı. Galatasaray, Erzurum deplasmanında Erzurumspor'u 4-0 mağlup etti; karşılaşmada 2 gol atan Victor Osimhen öne çıkan isim oldu. Kadıköy'de ise Fenerbahçe, Konyaspor'u 4-2 yenerek ligdeki ikinci galibiyetini aldı ve Şampiyonlar Ligi eleme turundaki Lyon randevusu öncesinde moral buldu.
[SPIKER] Ligde bugünün programı da yoğun. Trabzonspor saat 19.00'da sahasında İstanbul Başakşehir'i konuk ediyor; aynı saatte Eyüpspor ile Gaziantep FK karşı karşıya geliyor. Akşamın kapanış maçlarında ise Beşiktaş 21.30'da Alanya deplasmanına çıkıyor, Göztepe ile Gençlerbirliği de yine 21.30'da mücadele ediyor. Kara Kartal, sezona istikrarlı bir başlangıç yapmak istiyor.
[SPIKER] Voleybolda Filenin Sultanları Avrupa Şampiyonası'nda ikinci maçına çıkıyor. A Milli Kadın Voleybol Takımı, İstanbul Sinan Erdem Spor Salonu'nda saat 19.00'da Slovenya ile karşılaşıyor. Turnuvaya Letonya'yı 3-0 yenerek başlayan milliler, A Grubu'nda Polonya, Almanya, Macaristan ve Letonya ile birlikte mücadele ediyor. Maç TRT 1 ekranlarından şifresiz yayımlanacak.
[SPIKER] Cimnastikten de madalya haberi geldi. Zagreb'de düzenlenen Avrupa Artistik Cimnastik Şampiyonası'nda milli sporcu Ferhat Arıcan, paralel bar finalini ikinci sırada tamamlayarak gümüş madalyanın sahibi oldu. Tecrübeli cimnastikçi böylece Avrupa şampiyonalarındaki madalya sayısını 9'a yükseltti; koleksiyonunda 2 altın, 4 gümüş ve 3 bronz bulunuyor.
[SPIKER] Transfer cephesinde de gündem hareketli. Fenerbahçe'nin orta saha rotasyonunu güçlendirmek için Inter'de forma giyen 32 yaşındaki Hakan Çalhanoğlu'nu listesine aldığı, milli futbolcunun da Kadıköy'e sıcak baktığı belirtiliyor. Galatasaray cephesinde İsmaila Sarr pazarlığı sürüyor; sarı-kırmızılıların 40 milyon avroluk teklifine karşılık Crystal Palace'ın 60 milyon avro talep ettiği aktarılıyor. Beşiktaş'ta ise Newcastle United'ın Joe Willock için bonservis bedelinde indirime gitmesiyle transferin 12 milyon avro civarında bir rakamla tamamlanmasının beklendiği ifade ediliyor.
[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bu akşam arkeolojiden sergilere, festivallerden dijital arşivlere uzanan yoğun bir başlık var önümüzde.
[SPIKER] Ankara'nın tam kalbinde, Bahçelievler ve Emek çevresinde uzanan Frig dönemi nekropolünde ilk kez bilimsel bir kazı başladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un önceki gün duyurduğu çalışma, milattan önce 800 ile 550 yılları arasına tarihlenen ve BT10 adı verilen tümülüste yürütülüyor. Bölgedeki 20 tümülüsten bugüne dek hiçbirinde kazı yapılmamıştı; ekipler Frig ölü gömme geleneklerine ve günlük yaşamına dair yeni veriler bekliyor. Geleceğe Miras Projesi kapsamındaki alanın ilerleyen dönemde arkeopark olarak düzenlenmesi planlanıyor.
[SPIKER] Başkentte bir başka durak Etnografya Müzesi. "Elde Vefa, Gözde Zarafet" başlığıyla açılan sergi, takı sanatının 12 bin yıllık öyküsünü izleyiciye anlatıyor. Epipaleolitik dönemden Osmanlı'ya uzanan 550 eserin yer aldığı seçkide, 60 farklı müzenin koleksiyonundan gelen 276 parça ilk kez ziyaretçiyle buluşuyor. Küratörler, Çatalhöyük ve Aşıklı Höyük gibi yerleşimlerde bulunan hayvan dişi, deniz kabuğu ve taş boncukların yalnızca süs değil; statü, bereket ve korunma inancıyla da ilişkilendirildiğini vurguluyor.
[SPIKER] Dijital tarafta ise kayda değer bir adım atıldı. Türkiye Yazma Eserler Kurumu, 485 bin yazma ve nadir matbu eseri yüksek çözünürlükle dijital ortama aktardı ve araştırmacıların erişimine sundu. Eserlerin künye bilgileri ile dijital görüntüleri kurumun portalı üzerinden ücretsiz taranabiliyor, indirme işlemi için yine ücretsiz üyelik gerekiyor. Portalın 30 bini aşkın üyesi bulunuyor; bugüne kadar 1 milyon 366 bin ziyaret ve 15 milyon 435 bin sayfa görüntüleme kaydedildi.
[SPIKER] Sahne tarafında da hareketlilik sürüyor. Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin on beşinci durağı olan Ordu, dün akşam Taşbaşı Kültür Merkezi'ndeki açılışla programa dahil oldu. 30 Ağustos'a kadar devam edecek 9 günlük takvimde konserler, atölyeler, sergiler, söyleşiler ve çocuk etkinlikleri yer alıyor. Şehrin mutfak kültürü de 40'ı aşkın lezzet noktasında ziyaretçilere tanıtılıyor. Kentte ayrıca geçtiğimiz hafta yenilenen Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nin yeniden açılışı da kültür takviminin öne çıkan başlıkları arasındaydı; müzede 3 bin 448 eser sergileniyor, bunların 386'sı ilk kez izleyici karşısında.
[SPIKER] Peki, günü kapatmadan önce önümüzdeki saatlere ve haftaya bakalım; masamızda takip edeceğimiz başlıklar şöyle.
[SPIKER] Bu akşam gözler Kocaeli'de. TEKNOFEST Mavi Vatan programının kapanış töreni saat 18.00'de yapılıyor, törene Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katılıyor. Gölcük'teki dört günlük programın kapanışıyla birlikte katılımcı ve ziyaretçi rakamlarının paylaşılması bekleniyor.
[SPIKER] Piyasalarda haftaya damga vuran başlık altın. Ons altının 4.600 dolar sınırını aşmasıyla iç piyasada gram altın 7.100 lira bandına yerleşti; bugün itibarıyla satış tarafında 7.107 lira görüldü, çeyrek ve tam altın da tarihî zirvelerini tazeledi. Dolar 47,92 lira seviyesinde bulunuyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,82 artışla 14.515 puandan tamamlamıştı. Yarın açılışta altındaki bu rekor serisinin sürüp sürmeyeceğine bakacağız.
[SPIKER] Veri tarafında hafta perşembe ve cuma yoğunlaşıyor. 27 Ağustos'ta Merkez Bankası haftalık verilerini yayımlayacak. 28 Ağustos Cuma saat 10.00'da ise TÜİK'ten ağustos ayı ekonomik güven endeksi ile temmuz ayı dış ticaret istatistikleri gelecek. Merkez Bankası'nın ağustosta Para Politikası Kurulu toplantısı bulunmuyor; bir sonraki faiz kararı 10 Eylül Perşembe saat 14.00'te açıklanacak.
[SPIKER] Dış politikada iki dosya masamızda kalmaya devam ediyor. Birincisi Hürmüz Boğazı. Umman'ın arabuluculuğunda yürüyen görüşmelerde son aşamaya gelindiği belirtiliyor; Tahran, taleplerinin karşılanmasına bağlı bir tutum ortaya koyuyor. Enerji fiyatları ve deniz taşımacılığı açısından bu başlığı yakından izleyeceğiz. İkincisi Gazze. Ateşkes sürecinde ihlal iddiaları, insani yardım girişleri ve ikinci aşamanın uygulanmasına ilişkin diplomatik temaslar gündemde.
[SPIKER] Sporda hafta hareketli. Şampiyonlar Ligi eleme rövanşları 25 ve 26 Ağustos'ta oynanıyor; Fenerbahçe, İstanbul'daki 1-1'in ardından 26 Ağustos Çarşamba saat 22.00'de Lyon deplasmanına çıkacak. 27 Ağustos Perşembe saat 19.00'da Monako'daki Grimaldi Forum'da lig aşaması kurası çekilecek ve 36 takımın sekizer rakibi belli olacak. İstanbul'da devam eden CEV Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası'nda grup maçları da sürüyor.
[SPIKER] Ve haftanın finali: 30 Ağustos Pazar günü Zafer Bayramı'nın 104. yıl dönümü kutlanacak. İstanbul'da Vatan Caddesi'nde provalar başladı, bugün de bazı yollar trafiğe kapatıldı; kutlamalara kadar benzer düzenlemelerin süreceği bildiriliyor.
[SPIKER] Gelelim hava durumuna; sıcak hava dalgası bugün de etkisini sürdürdü.
[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre Kuzey Afrika ve Basra kaynaklı sıcak hava kütlesi, 22-25 Ağustos aralığında yurdun büyük bölümünde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklara yol açıyor.
[SPIKER] İstanbul'da bugün az bulutlu ve puslu bir hava hâkimdi, en yüksek sıcaklık 31 derece olarak ölçüldü, yağış beklenmiyor.
[SPIKER] Ankara güneşli ve açık bir gün geçirdi, kentte termometreler 35 dereceyi gösterdi.
[SPIKER] İzmir ise günün en sıcak merkezlerinden biriydi; güneşli havada sıcaklık 37 dereceye kadar yükseldi.
[SPIKER] Yarına baktığımızda tablo pek değişmiyor. İstanbul'da yarın hava az bulutlu ve güneşli olacak, sıcaklık 32 dereceye çıkacak, yağış görünmüyor.
[SPIKER] Ankara'da yarın az bulutlu bir gün bizi bekliyor, en yüksek sıcaklık 33 derece dolayında seyredecek.
[SPIKER] İzmir'de ise sıcaklık yarın 39 dereceye kadar tırmanabilir; kentte yağış beklenmiyor.
[SPIKER] Yetkililer, özellikle nem oranının yüksek olduğu kıyı kesimlerde sıcaklığın daha bunaltıcı hissedileceğini belirterek, öğle saatlerinde güneş altında uzun süre kalınmaması ve bol su tüketilmesi konusunda uyarıda bulunuyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.