2026-06-17 · 9 dk
Yıllardır süren gerilimin ardından ABD ile İran arasında varılan ateşkes mutabakatının bu hafta Cenevre'de imzalanmak üzere masaya gelmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacak olması, küresel gündemin en üstüne yerleşti.
Yıllardır süren gerilimin ardından ABD ile İran arasında varılan ateşkes mutabakatının bu hafta Cenevre'de imzalanmak üzere masaya gelmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacak olması, küresel gündemin en üstüne yerleşti. Bugün on yedi Haziran iki bin yirmi altı, Çarşamba. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Donald Trump'ın duyurduğu karşılıklı mutabakat zaptının 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de imzalanması planlanıyor; metin ateşkesi, yaptırımların kademeli olarak hafifletilmesini, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasının kaldırılarak boğazın geçiş ücreti alınmadan trafiğe açılmasını ve nükleer görüşmelerin yeniden başlatılmasını içeriyor. İran'ın dondurulmuş varlıkları da mutabakatın başlıkları arasında yer alıyor, ancak tarafların önümüzdeki 60 gün boyunca bazı teknik ayrıntıları müzakere etmeye devam edeceği belirtiliyor.
Bu gelişme, Fransa'da düzenlenen G7 zirvesinin de ana konusu oldu. Liderler buluşmasına İran anlaşmasının damga vurduğu, Avrupalı liderlerin mutabakatı memnuniyetle karşıladığı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair netlik beklediği aktarılıyor. Trump, ABD'nin İran'a herhangi bir mali kaynak aktaracağı yönündeki iddiaları reddederek anlaşmayı küresel güvenlik açısından bir dönüm noktası olarak tanımladı. Resmi imza töreninin cuma gününe planlanması, önümüzdeki günlerin diplomatik trafiğini şekillendirecek.
Rusya-Ukrayna savaşında ise çatışmalar yeni bir tırmanma evresine girdi. Son haftalarda Ukrayna'nın Rus rafinerilerini, akaryakıt depolarını ve boru hatlarını giderek artan biçimde hedef aldığı, Kırım'daki yakıt tedarik noktalarına yönelik saldırıların da sürdüğü bildiriliyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna saldırılarındaki artışın Rus ekonomisine ve toplumuna zarar verdiğini kabul etmekle birlikte ekonominin hızla toparlanacağını savundu. Buna karşılık Rusya'nın füze ve insansız hava aracı saldırılarında Ukrayna genelinde çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği, Donetsk bölgesinde de bir otobüse yapılan saldırıda en az 8 kişinin öldüğü kaydedildi.
Yaptırımlar cephesinde dikkat çeken bir başlık da İngiltere'nin, Rusya'nın "gölge filo" olarak adlandırılan tankerlerinden birini soruşturmaya alması oldu. Yaptırım kapsamındaki geminin, uluslararası kısıtlamaları ihlal ederek petrol taşıdığından şüpheleniliyor. Bu adım, Batılı ülkelerin Moskova'nın enerji gelirlerini kısıtlamaya dönük çabalarının sürdüğünü gösteriyor.
Teknoloji ve yapay zeka tarafında haftanın en çarpıcı gelişmesi Apple cephesinden geldi. Şirket, Tim Cook'un CEO olarak son kez sahneye çıktığı etkinlikte Gemini destekli yeni bir Siri'yi, birden fazla yapay zeka modelini cihazlara entegre eden bir eklenti sistemini ve iOS 27'nin ilk beta sürümünü tanıttı. Bu sistemle birlikte Anthropic'in Claude modelinin ilk kez iPhone'da bir seçenek olarak sunulacağı, Apple'ın Google ile yıllık 1 milyar dolarlık bir Gemini lisans anlaşması imzaladığı belirtildi. Bu hamle, akıllı telefon ekosisteminde yapay zekanın birden çok sağlayıcıyla çalıştığı yeni bir döneme işaret ediyor.
OpenAI tarafında ise stratejik bir yön değişikliği öne çıkıyor. Şirketin 11 Haziran'da tüketici odaklı yaklaşımdan kurumsal müşterilere ağırlık veren bir stratejiye geçtiğini açıkladığı, ayrıca öncü modellerini ve Codex aracını Amazon Web Services üzerinden de erişilebilir hale getirdiği aktarıldı. Google cephesinde, akıl yürütme yeteneğinde rakiplerle arayı kapatması beklenen Gemini 3.5 Pro modelinin haziran ayı içinde duyurulması bekleniyor. Anthropic ise Claude için hafıza özelliğini tüm kullanıcılara açmış, 1 milyon belirteçlik genişletilmiş bağlam penceresi ve gelişmiş kodlama yetenekleriyle yeni sürümlerini devreye almıştı.
Bilim dünyasından gelen iki gelişme de yapay zekanın donanım geleceğine ışık tutuyor. Hong Kong Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, mutlak sıfırın hemen üzerindeki sıcaklıklarda çalışabilen, beyinden esinlenmiş yeni bir çip geliştirdi. Bir başka çalışmada ise kuantum hesaplama ile yapay zekanın birlikte kullanılmasının, karmaşık ve kaotik sistemlere ilişkin tahminleri belirgin biçimde iyileştirdiği, modellerin zaman içinde daha doğru ve kararlı sonuçlar ürettiği gösterildi.
Ekonomi ve piyasalarda gözler yine para politikasında. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tuttu; gecelik borç verme faizini yüzde 40, gecelik borçlanma faizini ise yüzde 35,5 olarak korudu. Banka, nisanda enerji fiyatlarının da etkisiyle yükselen enflasyonun ana eğiliminin mayısta bir miktar gerilediğini, ilk çeyrek verilerinin iktisadi faaliyette yavaşlamanın sürdüğünü gösterdiğini vurguladı.
Piyasa beklentileri de bu tabloyu yansıtıyor. TCMB'nin piyasa katılımcıları anketinde yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 28,94'ten yüzde 29,14'e yükseldi; 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,81 düzeyinde yatay seyrederken, 24 ay sonrası beklenti yüzde 18,29'a geriledi. Katılımcılar 2026 büyüme beklentisini ise yüzde 3,3'ten yüzde 3,2'ye çekti. İç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret eden öncü veriler, yavaşlamanın yıl ortasında da etkili olduğunu gösteriyor.
Döviz ve emtia tarafında dolar/TL kuru 46,30 lira civarında işlem görüyor; son bir yılda dolar yaklaşık yüzde 17,7 değer kazandı. Gram altın, uluslararası barış haberlerinin de etkisiyle yükselişini sürdürerek 6.430 ila 6.460 lira bandında fiyatlanıyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi ise yüzde 1,78 değer kazancıyla 13.938 puan dolayında, güçlü bir seyir izliyor. İran anlaşmasının ardından petrol fiyatlarındaki gevşeme ve riskli varlıklara yönelen ilginin, önümüzdeki günlerde piyasalardaki yönü belirlemesi bekleniyor.
Türkiye gündeminin siyasi başlığında CHP'deki "mutlak butlan" tartışması ağırlığını koruyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi, 22 Mayıs'ta oy birliğiyle ve kesin nitelikte verdiği kararla partinin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Kurultayı'nı yapıldığı tarihten itibaren iptal etti; karar, sonraki tüm olağan ve olağanüstü kurultayları ve bu kurultaylarda alınan kararları da kapsadı. Mahkeme, Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki parti organlarının görevlerine devam etmesine hükmetti. Yüksek Seçim Kurulu partinin itirazını reddederken, CHP kararı Yargıtay'a taşıdı. Sürecin nasıl ilerleyeceği, partideki yönetim tartışmasının seyrini belirleyecek.
Yürütme tarafında ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan atama kararnamesi dikkat çekti. Resmî Gazete'de yer alan düzenlemeyle İçişleri Bakanlığı'nın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan 430 bürokratın görev yerleri yeniden belirlendi. Bu kapsamlı atamalar, mülki idare kademesinde önemli bir hareketliliğe işaret ediyor.
Meclis cephesinde, normalde 1 Temmuz'da başlaması beklenen yaz tatilinin ertelendiği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin çalışmalarına devam edeceği bildirildi. Bu durum, yasama gündemindeki yoğunluğun yaz aylarına da taşınacağını gösteriyor. Ayrıca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın, Türkiye Müteahhitler Birliği'nin düzenlediği inşaat zirvesine katılacağı, sektörün öncelikleri ve büyüme beklentilerinin masaya yatırılacağı kaydedildi.
Yargı ve asayiş başlığında ise Silivri Belediyesi'ne yönelik yürütülen bir soruşturma kapsamında 10 şüphelinin gözaltına alındığı bildirildi. Soruşturmanın kapsamı ve gelişimi, yerel yönetimlere dönük denetim süreçleri açısından izlenecek. Eğitim gündeminde de Yükseköğretim Kurumları Sınavı maratonu bu hafta sonu başlıyor; yüz binlerce adayın gireceği sınav öncesinde ulaşım, güvenlik ve sınav düzenine ilişkin hazırlıklar tamamlanıyor.
Bugün ve bu hafta gündemde takip edilecek başlıkların başında, 19 Haziran Cuma günü Cenevre'de imzalanması planlanan ABD-İran mutabakatı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair adımlar geliyor. G7 zirvesinin sonuç bildirgesi, Ukrayna güvenliği ve enerji fiyatları üzerindeki etkisiyle yakından izlenecek. Yurt içinde CHP'nin Yargıtay başvurusunun seyri, TBMM'nin uzayan çalışma takvimi ve hafta sonu başlayacak YKS, gündemin sabit maddeleri olacak. Piyasalarda ise dolar kuru, gram altın ve BIST 100'ün barış anlaşması sonrası yönü, yatırımcıların odağında kalmaya devam edecek.
Hava durumuna gelince, yurt genelinde bugün çoğunlukla az bulutlu ve açık bir hava etkili olsa da 8 ilde sağanak uyarısı bulunuyor. İstanbul'da hava parçalı bulutlu, sıcaklık 27 derece dolaylarında seyredecek ve gün içinde yer yer kısa süreli yağış ihtimali bulunuyor. Ankara'da gökyüzü büyük ölçüde açık, sıcaklık 26 derece civarında ve yağış beklenmiyor. İzmir'de ise sıcak hava dalgasının etkisini sürdürdüğü, sıcaklığın 34 ila 35 derece bandına ulaşacağı ve güneşli bir günün yaşanacağı tahmin ediliyor.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.