2026-06-20 · 9 dk
ABD ile İran arasında haftalardır süren çatışmaların ardından varılan mutabakatın dün İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kaldırılması, küresel gündemin en kritik gelişmesi olarak öne çıktı.
ABD ile İran arasında haftalardır süren çatışmaların ardından varılan mutabakatın dün İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kaldırılması, küresel gündemin en kritik gelişmesi olarak öne çıktı. Bugün yirmi Haziran iki bin yirmi altı, Cumartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasında anlaşmaya varıldığını ve boğazdaki ablukayı kaldırdığını duyururken, mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi trafiğinin son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştığı bildirildi. Ancak süreç kırılgan; İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin Bender Abbas'ın da bulunduğu Hürmüzgan bölgesinde bazı eylemlerde bulunarak ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü ve sahadaki dengelerin halen hassas olduğunu gösterdi.
Trump, İran ile temasların kesildiği yönündeki iddiaları reddederek görüşmelerin aralıksız sürdüğünü vurguladı ve İran'ın dini lideri ile gelecekte bir görüşme ihtimalini gündeme getirdi. Washington'ın masaya koyduğu 15 maddelik planın Tahran tarafından büyük ölçüde kabul edildiği, mevcut ateşkesin maddelerin onaylanması halinde kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşebileceği belirtiliyor. Bölgedeki tansiyona paralel olarak İsrail ile Hizbullah arasında da bir ateşkes üzerinde uzlaşı sağlandığı, ancak Lübnan cephesinde gerginliğin tümüyle dinmediği aktarıldı.
Avrupa cephesinde ise Rusya-Ukrayna savaşı dördüncü yılında ağır bir bilançoyla sürüyor; milyonlarca insanın yerinden olduğu çatışmada barış arayışları toprak meselesi, Zaporijya nükleer santralinin geleceği ve güvenlik garantileri gibi başlıklarda tıkanmış durumda. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesine ve Avrupa'ya gerçek bir barış getirecek anlaşmaya hazır olduğunu yinelerken, Avrupa Birliği üyesi yedi ülkenin lideri dondurulmuş Rus varlıklarının Kiev'e mali destek için kullanılmasına yönelik desteklerini açıkladı. Fransa'nın Évian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Zirvesi'nde de yapay zeka düzenlemelerinden enerji güvenliğine kadar pek çok başlık masaya yatırıldı.
Teknoloji ve yapay zeka cephesinde haftaya damga vuran gelişme, Apple'ın WWDC 2026 etkinliğinde tamamen yenilenen Siri'yi ve Apple Intelligence'ı tanıtması oldu. Şirket, kendi modellerini tek başına geliştirmek yerine Google ile kapsamlı bir iş birliğine giderek yeni nesil Apple Foundation modellerini Gemini ailesinin teknolojileriyle birlikte kurguladı. Kişisel bağlamı anlayabilen, ekran farkındalığına sahip ve daha geniş dünya bilgisiyle donatılan yeni Siri'nin geliştirici beta sürümleri yayımlandı; herkese açık beta temmuzda, resmi sürüm ise eylülde kullanıcılara ulaşacak.
Yapay zeka şirketleri arasındaki rekabet finans dünyasına da taşındı. Claude'un geliştiricisi Anthropic, halka arz için ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na başvurusunu yaptı ve arzın yılın sonlarına doğru gerçekleşmesi bekleniyor. Şirket, kurumsal yapay zeka harcamalarındaki pazar payında mayıs ayını ilk kez OpenAI'ın önünde tamamlayarak dikkat çekti. Anthropic'in yayımladığı yeni bir raporda ise üretim ortamında kullanılan kodların yüzde 80'inden fazlasının doğrudan yapay zeka tarafından yazıldığı belirtildi; bu durum, sistemlerin kendi kodlarını üretip geliştirebildiği kritik bir eşiğe işaret ediyor olarak yorumlandı. Anthropic Yöneticisi Dario Amodei, G7 Zirvesi kapsamındaki bir yemekte dünya liderlerine yapay zeka düzenlemelerinde parçalı yaklaşımdan kaçınma çağrısı yaptı.
Google tarafında dizüstü bilgisayarlarda yerel olarak çalışabilen Gemma 4 12B modeli tanıtıldı; ayrıca Yapay Zeka Modu için tanıtılan ajan özellikleriyle kullanıcıların ürün indirimleri, bilet satışları gibi gelişmeleri otomatik takip edebilmesi hedefleniyor. Cihaz üzerinde çalışan, gizliliği önceleyen yerel yapay zeka çözümlerinin önümüzdeki dönemde sektörün ana rekabet alanlarından biri olacağı değerlendiriliyor.
Ekonomi ve piyasalar cephesinde tüm gözler bu hafta merkez bankalarındaydı. ABD Merkez Bankası, yeni Başkanı Kevin Warsh yönetimindeki ilk toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel biçimde yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında sabit tuttu. Bandı yukarı çeken temel unsurun enerji fiyatları olduğu, mayısta enerji fiyatlarının aylık yüzde 3,9 arttığı ve yıllık artışın yüzde 4,5'e ulaştığı kaydedildi. Petrol fiyatları ise Orta Doğu'daki gerginliğin yumuşamasıyla geriledi; ABD ham petrolü yaklaşık yüzde 5 düşüşle 80,75 dolara, Brent türü ise yüzde 4 gerileyerek 83,68 dolara inerek mart ayından bu yana en düşük seviyelere ulaştı. Petroldeki düşüşün küresel enflasyon ve faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdiği vurgulanıyor.
Türkiye piyasalarında Türk lirası, dolar karşısında 46,45 lira civarında işlem gördü; gram altın 6.404 lira seviyesine ulaşırken, BIST 100 endeksi 14.703 puan dolayında seyretti. Küresel risk iştahı, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve yurt içindeki para politikası duruşu, yatırımcıların yakından izlediği başlıklar olmayı sürdürüyor.
Türkiye gündeminin en çok tartışılan başlığı, ana muhalefet partisindeki hukuki süreç oldu. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 2023 yılında yapılan 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan kararı vererek kurultayı ve sonrasında alınan kararları yapıldıkları tarihten itibaren geçersiz saydı. Yüksek Seçim Kurulu'nun partinin itirazını reddetmesinin ardından CHP, kararın bozulması ve tedbirin kaldırılması talebiyle dosyayı Yargıtay'a taşıdı. Süreç, partinin yönetim meşruiyeti ve önümüzdeki dönemde yapılması beklenen kurultay takvimi açısından siyasetin ana eksenlerinden biri olmaya devam ediyor.
Meclis'te de hareketli bir hafta yaşandı. TBMM Genel Kurulu'nda Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki yenilenebilir enerji santrali projelerine ilişkin hükümetlerarası anlaşmanın onaylanmasına dair teklif görüşülürken, bir oylama sırasında salonda bulunmayan iktidar partisi milletvekilleri adına oy pusulası verildiği iddiası tartışma yarattı; muhalefetin talebi üzerine isimler tek tek okundu ve adına pusula verilen 76 milletvekilinin salonda olmadığı tespit edildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek ise Rize'deki temasları sırasında, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda kısa süre içinde Meclis'e bir yasa teklifi sunulacağını açıkladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. yöneticilerinden birinin kaçırılmasına ilişkin soruşturmada ise gözaltına alınanlar arasında eski bir çalışan ile belediyeyle daha önce iş yapmış iki müteahhidin bulunduğu belirlendi.
Ekonomi yönetimi cephesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo faizini yüzde 37 düzeyinde sabit bıraktı; gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 olarak korundu. Banka, yılın ilk aylarında yükselen ve enerji fiyatlarının etkisiyle nisanda artan enflasyonun ana eğiliminin mayısta bir miktar gerilediğini, jeopolitik belirsizliklerin enerji fiyatlarında oynaklığı sürdürdüğünü belirtti ve fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun süreceğini vurguladı. Bakanlıklar düzeyinde ise Enerji Bakanı'nın Türk-Alman Enerji Forumu'na, Ticaret Bakanı'nın Türkiye-Almanya ve Türkiye-İtalya iş forumlarına katılımıyla dış ticaret ve enerji iş birlikleri öne çıktı.
Bugün ve bu hafta takip edilecek başlıkların başında Yükseköğretim Kurumları Sınavı geliyor; YKS oturumları 20 ve 21 Haziran'da yapılacak ve adaylar giriş belgelerine çoktan erişti. Spor gündeminde Dünya Kupası heyecanı sürüyor; Türkiye, grup maçında Paraguay ile karşılaşacak, aynı gün Hollanda-İsveç ve Almanya-Fildişi Sahili mücadeleleri de oynanacak. Siyasette CHP'nin Yargıtay'a taşıdığı mutlak butlan sürecinin seyri, ekonomide ise Cenevre'de imzalanan mutabakatın sahaya yansıması, petrol fiyatlarının seyri ve Merkez Bankası'nın açıklayacağı kapasite kullanım oranı ile reel kesim güven endeksi gibi veriler yakından izlenecek. "Terörsüz Türkiye" kapsamında Meclis'e gelmesi beklenen yasa teklifi de haftanın siyasi gündemini belirleyecek başlıklar arasında.
Hava durumuna gelince, İstanbul'da bugün hava genellikle güneşli ve ılıman seyredecek, en yüksek sıcaklık 28 derece civarında olacak. Ankara'da gün boyu yer yer sağanak yağış görülmesi bekleniyor, sıcaklık ise 29 dereceye kadar çıkacak. İzmir'de ise güneşli ve sıcak bir gün öne çıkıyor, termometreler 31 dereceyi gösterecek.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.