2026-08-18 · 13 dk
Washington ile Tahran arasında haziranda imzalanan ara mutabakatın öngördüğü 60 günlük müzakere penceresi dün akşam somut bir sonuç alınmadan kapandı ve ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi uzatmayacağını açıklayarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması sürecinde devreye giren Umman'a da doğrudan tehdit yöneltti.
Washington ile Tahran arasında haziranda imzalanan ara mutabakatın öngördüğü 60 günlük müzakere penceresi dün akşam somut bir sonuç alınmadan kapandı ve ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi uzatmayacağını açıklayarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması sürecinde devreye giren Umman'a da doğrudan tehdit yöneltti. Bugün on sekiz Ağustos iki bin yirmi altı, Salı. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Trump, İran'ın kendi deyimiyle gerekli gördüğü türden bir anlaşmaya yanaşmadığını söyledi ve acelesi olmadığını belirterek Devrim Muhafızları ile doğrudan bir arka kanal kurulduğunu öne sürdü. Devrim Muhafızları sözcüsü ise böyle bir temasın bulunmadığını açıklayarak iddiayı reddetti; Tahran, ABD ile müzakere yürütmediğini, Umman'la ise boğazın yeniden trafiğe açılması için görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. Trump'ın kıdemli danışmanı Jared Kushner de İran'ın Washington'ın kabul edebileceği bir çerçeveye ilgi göstermediğini söyledi. Enerji ticaretinin kritik geçiş noktasındaki bu belirsizlik, hem petrol piyasasında hem de bölge ülkelerinin dış politika hesaplarında ana başlık olmayı sürdürüyor.
Gazze'de ise ateşkesin ikinci aşamasına geçilmesi için yürütülen diplomasi hızlandı. Kushner, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'nun genel direktörü Nikolay Mladenov, pazar günü Kahire'de Hamas heyetiyle bir araya gelerek 15 maddelik yol haritasının uygulanmasını ele aldı; görüşmede silahsızlanma ve Gazze'nin askerden arındırılması başlıkları öne çıktı. Kushner ertesi gün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile 4 saati aşan bir görüşme yaptı. Netanyahu, Hamas'ın silahlarını tümüyle bırakmadan İsrail'in Gazze'den asker çekmeyeceğini ve yeniden imar sürecinin başlamayacağını söyledi; iki taraf, silahların etkisizleştirilmesini bir Amerikalı generalin denetlemesi konusunda mutabık kaldı. Arap ve Müslüman ülkelerin ortak bildirisinde ise sürecin tıkanmasından İsrail sorumlu tutuldu. İsrail'de ekim sonunda yapılacak seçimler, planın takvimini belirsizleştiren bir başka etken olarak konuşuluyor.
Rusya-Ukrayna hattında savaş, bu yılın en geniş çaplı hava saldırılarından biriyle yeni bir eşiğe taşındı. Ukrayna, Rusya'ya yönelik yaklaşık 822 insansız hava aracıyla saldırı düzenledi; bunların 600'den fazlası Moskova yönüne ilerledi. Saldırılarda en az 7 kişi hayatını kaybetti, 39 kişi yaralandı; Moskova bölgesinde bir eve isabet eden İHA nedeniyle 83 yaşındaki bir kişi öldü, başkentteki Moskova Rafinerisi'nde yangın çıktı. Aynı günlerde Romanya hava sahasına Moldova üzerinden giren bir Rus insansız hava aracı, Galati yakınlarında NATO görevindeki İspanyol F/A-18 uçağı tarafından düşürüldü; bu, ittifak hava sahasının korunmasına ilişkin tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Asya'da ise Japonya'da etkili olan şiddetli yağışların yol açtığı su baskınlarında en az 8 kişi yaşamını yitirdi, ulaşım geniş çapta aksadı. Myanmar'ın Rakhine eyaletindeki Thandwe'de düzenlenen hava saldırısında 2 sivilin öldüğü bildirildi.
ABD iç siyasetinde takvim, 3 Kasım'daki ara seçimlere göre şekilleniyor. Bugün Florida ve Alaska'da ön seçimler yapılıyor; bu yarışlar, kasım sandığı öncesi eğilimleri ölçmek açısından yakından izlenecek. Cumhuriyetçi cephede Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğun korunmasına ilişkin endişeler dile getiriliyor, bahis ve tahmin piyasaları Temsilciler Meclisi'nde Demokratlara daha yüksek olasılık veriyor. Trump, ulusa seslendiği konuşmasında 2020 seçimlerine yönelik siber müdahale iddialarını Çin'e yönelterek tartışmayı büyüttü; İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise federal seçim güvenliği direktiflerine uymayan eyaletlere kaynak aktarımının durdurulacağını duyurdu.
Teknoloji tarafında günün en büyük başlığı, ödeme altyapısı şirketi Stripe'ın yapay zekâ modellerini tek bir arayüz üzerinden yönlendiren OpenRouter'ı 7 milyar doları aşan bir bedelle satın alma anlaşmasını tamamlaması oldu. Mayıs ayındaki 1,3 milyar dolarlık değerlemenin 5 katını aşan bu fiyat, model yönlendirme katmanının ne kadar stratejik görüldüğünü ortaya koyuyor; platform OpenAI, Anthropic, Google, Meta ve DeepSeek dahil 400'ü aşkın model arasında yaklaşık 8 milyon geliştiriciye hizmet veriyor ve son bir yılda yaklaşık 1,5 katrilyon token işlediği belirtiliyor. Model tarafında rekabet hızlanmayı sürdürüyor: Google, 3.6 Flash sürümünün üzerinden yalnızca 3 hafta geçmişken Gemini 3.7 Flash'ı yayına aldı; yeni sürüm kodlama kıyaslamalarında belirgin bir sıçrama kaydederek FrontierCode 1.1'de %34,4'ten %43,6'ya, DeepSWE 1.1'de %49'dan %65,3'e, otomasyon testlerinde ise %17'den %30,4'e çıktı.
OpenAI ise GPT-5.6 Sol modeli için Cerebras donanımıyla çalışan Ultrafast modunu sınırlı bir API önizlemesiyle açtı; şirket saniyede yaklaşık 750 çıktı token'ı ve 14 kata varan hız artışı bildiriyor. Altyapı yatırımlarında da rakamlar büyümeyi sürdürüyor: Nvidia'nın OpenAI'ye yönelik yaklaşık 100 milyar dolarlık bir finansman paketini desteklemeye hazırlandığı bildirildi. Microsoft cephesinde ise tartışma, sermayeden çok fiziksel sınırlara kaydı; veri merkezi kapasitesi ve elektrik arzı, büyümenin önündeki asıl darboğaz olarak tanımlanıyor. Google'ın nisan ayında duyurduğu, kilometre taşlarına bağlı olarak 40 milyar dolara kadar çıkabilecek Anthropic yatırımı da bu yarışın finansman ayağını gösteriyor; Anthropic, Hindistan'daki ilk ofisini Bengaluru'da açarak bölgedeki büyümeye yöneliyor. Çip tasarımı tarafında Synopsys, Nvidia teknolojisiyle geliştirdiği ve doğrulama sürecini 20'ye varan oranda daha geniş kapsamla 50 kata kadar hızlandırdığını belirttiği otonom akışları tanıttı; AMD ile yürütülen çalışmalarda hata ayıklama süresinde %25 ila %40 arasında kısalma bildirildi. Düzenleme başlığında ise OpenAI, Anthropic ve Google'ın katıldığı Beyaz Saray yapay zekâ güvenliği toplantısı, sektörle idare arasındaki çerçeve arayışının sürdüğünü gösteriyor.
Piyasalarda dün Wall Street satıcılı kapandı. S&P 500 %0,52 gerileyerek 7.745,06 puandan, Nasdaq Composite %0,32 düşüşle 26.644,91 puandan, Dow Jones ise 272,63 puan yani %0,51 kayıpla 53.459,78 puandan günü tamamladı. Faiz beklentilerindeki keskin dönüş fiyatlamanın ana ekseni oldu: CME Group verilerine göre 15-16 Eylül toplantısında indirim olasılığı %32,6'ya geriledi, vadeli piyasalarda aralık için bir faiz artırımı senaryosu fiyatlanmaya başladı. Altında ons fiyatı 4.406 dolar civarında seyretti; değerli metal, ocak ayında gördüğü 5.593 dolarlık tarihi zirvenin ardından temmuz sonunda 4.053 dolara kadar gerilemiş, ağustosta yeniden yukarı yönlü bir seyre girmişti. Türkiye'de Merkez Bankası temmuz toplantısında politika faizini %37'de sabit tuttu; gecelik borç verme oranı %40, gecelik borçlanma oranı %35,5 seviyesinde kaldı. Karar metninde sıkı duruşun fiyat istikrarı sağlanana kadar süreceği vurgulandı, iç talepteki zayıflamanın belirginleştiği ve jeopolitik gelişmelerle enerji fiyatlarının yeniden yükselme eğilimine girdiği kaydedildi.
Türkiye'de temmuz ayı tüketici fiyatları aylık %1,78 arttı, yıllık enflasyon 0,35 puan gerileyerek %31,75'e indi. Ulaştırma grubu aylık %2,59 artışla enflasyona 0,44 puan katkı yaparak ana sürükleyici oldu; enerji, gıda, içecek, tütün ve altın hariç çekirdek gösterge yıllık %29,91, yurt içi üretici fiyatları ise yıllık %27,83 olarak hesaplandı. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin %28'e yükseltildiğini açıklamıştı. Ekonomi ilk çeyrekte %2,5 büyürken işsizlik oranı haziranda %7,6'ya gerilemişti; piyasa anketlerinde bu yılın cari açık beklentisi 50,2 milyar dolar, gelecek yıl için 44,4 milyar dolar olarak öne çıkıyor. Yurt içi fiyatlamalarda dolar 47,9147 liradan %0,17 artışla, euro 55,5063 liradan %0,42 yükselişle işlem gördü. Gram altında alış 6.736,33 lira, satış 6.737,19 lira seviyesinde bulunuyor. BIST 100 endeksi ise %0,28 artışla 14.172,26 puanda seyrediyor.
Ankara'da dış politika trafiğinin merkezinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasındaki telefon görüşmesi vardı. Görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel başlıklar ele alındı; Erdoğan, ABD-İran geriliminde diplomasi kanallarından azami ölçüde yararlanılmasının önemine işaret ederek Türkiye'nin bölgede kalıcı barış çabalarına desteğini sürdüreceğini vurguladı. İç siyasette ise geçen ay yaşanan büyük ayrışmanın etkileri sürüyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin 21 Mayıs'ta CHP'nin 2023'teki 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği mutlak butlan kararının ardından Özgür Özel ve ekibi partinin yönetimine dönemedi; 24 Temmuz'da 91 milletvekiliyle CHP'den ayrılarak Yeni Parti kuruldu ve bu oluşum Meclis'te AK Parti'nin ardından ikinci büyük grup konumuna yerleşti. Mutlak butlan dosyası temyiz incelemesi için Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde bulunuyor; esasa ilişkin değerlendirmenin 31 Ağustos'ta sona erecek adli tatilin ardından yapılması bekleniyor. Özel bugün partisinin Merkez Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık edecek.
Meclis gündeminde ağırlığını koruyan bir diğer başlık, 10 Ağustos'ta 467 oyla kabul edilen ve kamuoyunda Terörsüz Türkiye çerçevesi olarak anılan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi düzenlemesi oldu. AK Parti ve MHP'nin hazırladığı teklife DEM Parti, Yeni Parti, CHP ve Yeni Yol grubu da destek verdi; İYİ Parti ile DEVA Parti komisyon aşamasında anayasaya aykırılık önergeleri sundu. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, kabul edilen düzenlemenin süreçte bir dönüm noktası oluşturduğunu ve uygulanan yöntemin bir Türkiye modeli olduğunu söyledi. Yargı cephesinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, Daltonlar, Barış Boyun, Gündoğmuşlar ve Şapkalılar olarak anılan suç örgütlerine yönelik mali soruşturmalarda şüphelilerin banka hesaplarına, kiralık kasalarına ve kripto varlıklarına el koyma kararı verdi; süreç gayrimenkullerin de kapsama alınmasıyla genişledi. Resmî Gazete'de yayımlanan kararlarla ÖSYM Başkanlığına Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy atandı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Toplu Konut İdaresi'nde görev değişiklikleri yapıldı, aralarında Katar, Ürdün, Kuveyt, Moldova, Estonya ve İran'ın da bulunduğu ülkelere yeni büyükelçiler görevlendirildi.
Bugünün ekonomi takviminde Merkez Bankası'nın temmuz ayı Konut Fiyat Endeksi ile Hazine'nin gerçekleştireceği devlet tahvili ihalesi öne çıkıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın temmuz ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri de değerlendirilmeye devam ediyor. Bu haftanın ve ayın kalanında gözler 31 Ağustos'ta açıklanacak ikinci çeyrek büyüme rakamları ile temmuz ayı işsizlik verisinde olacak; aynı gün sona erecek adli tatilin ardından Yargıtay'ın kurultay dosyasına ilişkin takvimi netleşecek. Uluslararası tarafta Florida ve Alaska ön seçimlerinin sonuçları, Hürmüz Boğazı ve İran müzakerelerine dair yeni temaslar, Gazze yol haritasının uygulama adımları ve 15-16 Eylül'deki Fed toplantısına giden veri akışı izlenecek. Spor gündeminde ise Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi play-off turunda Lyon'u sahasında ağırlıyor; FIBA Kadınlar 16 Yaş Altı Avrupa Şampiyonası son 16 turunda Türkiye, Hırvatistan ile karşılaşıyor. Ege ve Batı Akdeniz kıyılarında yüksek sıcaklık ve düşük nem nedeniyle orman yangını riskine karşı uyarılar sürüyor.
İstanbul'da bugün parçalı ve az bulutlu bir hava bekleniyor; sabah saatlerinde 20 derece olan sıcaklığın öğleden sonra 29 dereceye kadar yükselmesi öngörülüyor, yağış beklenmiyor. Ankara güneşli bir gün geçirecek, gündüz sıcaklığı 30 derece civarında seyredecek. İzmir'de gökyüzü açık ve güneşli olacak, sıcaklık 32 dereceye ulaşacak.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.