2026-08-19 · 11 dk
Washington ile Tahran arasındaki 60 günlük ateşkes mutabakatı dün hiçbir yeni anlaşma sağlanamadan sona erdi ve İran Dışişleri Bakanlığı ülkesinin bundan sonra tamamen saldırgan bir askeri duruşa geçebileceği uyarısında bulundu.
Washington ile Tahran arasındaki 60 günlük ateşkes mutabakatı dün hiçbir yeni anlaşma sağlanamadan sona erdi ve İran Dışişleri Bakanlığı ülkesinin bundan sonra tamamen saldırgan bir askeri duruşa geçebileceği uyarısında bulundu. Bugün on dokuz Ağustos iki bin yirmi altı, Çarşamba. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Beyaz Saray, haziran ayında imzalanan mutabakat muhtırasının uzatılması yönünde bir girişimde bulunmayacağını açıkladı; Tahran ise anlaşmanın ihlal edildiği görüşünde. Gelişme, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin yeniden zayıflamasıyla birleşince enerji piyasalarındaki risk primini hızla yukarı çekti ve Brent petrol varil başına 91,14 dolara, WTI ise 85,04 dolara yükseldi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, boğazdan yapılan sevkiyattaki kısıtlamaların ağustos boyunca süreceği beklentisiyle üçüncü çeyrek fiyat tahminini yükseltmiş, 2026 için Brent ortalamasını varil başına 86,81 dolar olarak öngörmüştü. 2025'in son çeyreğinde günlük 21,6 milyon varil olan geçiş hacminin bu yılın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile kadar gerilemesi, kesintinin boyutunu gösteriyor.
Kızıldeniz'de Husi hareketi, Suudi Arabistan'a yönelik ilan ettiği deniz ablukası kapsamında Suudi bandıralı gemilere füze saldırıları düzenlediğini duyurdu. Lübnan'ın güneyinde İsrail'in hava saldırıları ve havan atışları sürüyor; Birleşmiş Milletler kayıtlarına göre son iki haftada ülkeye günde ortalama 137 mermi düştü. Gazze'de yeniden imar süreci ise fiilen durmuş durumda. ABD tarafından hazırlanan 15 maddelik planı görüşmek üzere Netanyahu ile bir araya gelen Jared Kushner, silahsızlanma tamamlanmadan bölgenin yeniden inşasına izin verilmeyeceğini söyledi. İsrail hükümeti içinden gelen ve Gazze'de gecelik hedef kotası talep eden açıklamalar da uluslararası tepkiyle karşılandı.
Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes yönünde ilerleme sağlanamazken, iki ülke arasındaki enerji ve altyapı savaşı kış öncesinde yeni bir aşamaya girdi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, mevcut çatışma hattı boyunca askeri faaliyetlerin dondurulmasına razı olmayacaklarını yineledi. Taraflar son günlerde birbirlerinin enerji altyapısını hedef alan açıklamalar yaptı; Moskova elektrik ve ısınma altyapısını, Kiev ise rafinerileri işaret ediyor. Umman kıyılarında ise 800 bin varil ham petrol taşıyan bir tankerin korunan deniz alanında karaya oturmasıyla oluşan sızıntı 2 bin kilometrekareyi aşan bir alana yayıldı ve sahilleri kirletti. Lübnan Parlamentosu idam cezasını kaldırma kararı aldı. Macaristan'da eski Yüksek Mahkeme Başkanı András Baka cumhurbaşkanlığı görevine başlıyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nde Yüksek Mahkeme, Başkan Donald Trump'ın E. Jean Carroll davasındaki 5 milyon dolarlık tazminat kararının bozulması talebini reddetti ve hüküm yürürlükte kaldı. Florida'da yapılan ön seçimlerde parti içi yarış, sağlık sistemi, dış politika ve sendikal örgütlenme başlıkları etrafında şekillendi. Yönetim, çevresel itirazların ardından Big Bend Ulusal Parkı sınırındaki duvar inşaatını geçici olarak durdurdu. Trump ayrıca USS Abraham Lincoln uçak gemisindeki koşullara ilişkin haberleri yalanladı.
Yapay zeka tarafında Anthropic, yeni modeli Claude Opus 5'i kullanıma sundu. Şirket bu kez büyük bir performans sıçraması yerine aynı maliyetle daha verimli çalışmayı öne çıkarıyor; ayrıca Avrupa Birliği düzenlemelerine uyum kapsamında yeni modellerin ürettiği metin ve görsellere, kopyalansa bile taşınmayı sürdüren görünmez filigranlar eklemeye hazırlanıyor. Google'ın yapay zeka asistanı Gemini, aylık aktif kullanıcı sayısında 1 milyar eşiğini aşarak şirketin bu seviyeye en hızlı ulaşan ürünü oldu. Buna karşılık Google, dahili testlerin modelin özellikle yazılım geliştirme gibi alanlarda rakiplerinin gerisinde kaldığını göstermesi üzerine amiral gemisi Gemini sürümünün lansmanını 2 ay daha erteledi.
OpenAI, yapay zeka destekli siber saldırılara karşı geliştirdiği GPT-5.6-Cyber modelini sınırlı sayıda kuruluşun kullanımına açtı ve saniyede 750 çıktı token seviyesine ulaşan Ultrafast modunu tanıttı. Alibaba, 2,4 trilyon parametreli açık kaynaklı yeni modeli Qwen3.8-Max ile üst segment modellere yakın performans iddiasında bulundu. Meta, ajan yetenekleri için tasarlanmış 30 milyar parametreli açık ağırlıklı Muse Glimmer modelini duyurdu. Sektörde para akışı da hızlanıyor: Databricks 190 milyar dolar değerleme üzerinden 5 milyar dolar, Lovable ise 13,3 milyar dolar değerlemeyle 400 milyon dolar topladı. Nvidia, büyük finans kuruluşlarıyla birlikte yapay zeka altyapısı için 500 milyar doları aşan bir kaynağı harekete geçirmeyi hedeflediğini açıkladı. Spotify, yapay zekayla üretilen sanatçı profillerine "AI Persona" etiketi eklemeye başladı; Apple ise iPhone ile çekilen fotoğrafların özgünlüğünü doğrulayan bir özellik üzerinde çalışıyor.
Küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası'nın ağustosta planlanmış bir toplantısı bulunmuyor; 28-29 Temmuz toplantısında politika faizi yüzde 3,50 ile 3,75 aralığında sabit bırakılmıştı ve gözler 15-16 Eylül toplantısına çevrildi. Zayıf gelen istihdam verilerinin ardından faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesiyle ons altın 4.400 dolar sınırını test ederek 10 haftanın zirvesine çıkmış, sonrasında bir miktar geri çekilerek 4.366 dolar seviyesine gerilemişti. Enerji fiyatlarındaki tırmanış, merkez bankalarının enflasyon patikasına ilişkin hesaplarını yeniden gözden geçirmesini gerektirecek başlıca risk unsuru olarak öne çıkıyor. Yurt içinde dolar 47,91 lira, euro 55,51 lira seviyesinde işlem görüyor; gram altın 6.698 lira civarında bulunuyor ve BIST 100 endeksi 14.127 puan dolayında, önceki kapanışa yakın bir seyir izliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası temmuz toplantısında bir hafta vadeli repo faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmuş, sıkı duruşun fiyat istikrarı sağlanana kadar süreceğini vurgulamıştı.
Türkiye'de siyasetin en çok konuşulan başlığı CHP'deki kurultay davası. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin 21 Mayıs'ta partinin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği mutlak butlan kararı temyiz için Yargıtay'a gönderildi. Dosyanın esasa ilişkin incelemesinin, 31 Ağustos'ta sona erecek adli tatilin ardından yapılması bekleniyor. Karar sonrası genel başkanlık görevine dönen Kemal Kılıçdaroğlu bugün partisinin Merkez Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık edecek. Özgür Özel ise yaklaşık 90 milletvekiliyle CHP'den ayrılarak yeni bir parti kurdu; partinin sözcüsü Zeynel Emre örgütlenmenin 44 ilde tamamlandığını, kısa sürede 61 ile ulaşılacağını açıkladı. CHP'de kalan bazı milletvekilleri de yıl bitmeden kurultaya gidilmesini isteyen bir bildiri hazırladı.
Meclis gündeminde, kamuoyunda çerçeve yasa olarak anılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanun Teklifi bulunuyor. Teklif AK Parti, MHP, DEM Parti ve CHP imzasıyla sunuldu; görüşmelerin takvimi konusunda partiler arasında görüş ayrılıkları sürüyor ve yeni yasama yılı 1 Ekim'de açılacak. Yargı gündeminde ise 414 sanıklı İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması yer alıyor; dosyada tutuklu sanık sayısı 59 ve aralarında İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu da bulunuyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz bugün Külliye'de KKTC Başbakanı Ünal Üstel ile bir araya gelecek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu Gaziantep'te 400 yataklı Nizip Devlet Hastanesi ile 300 yataklı Kadın Sağlığı Hastanesi'nin açılışlarına katılacak, Ticaret Bakanı Ömer Bolat İstanbul Hazır Giyim ve Moda Fuarı'nda olacak.
Türkiye ekonomisinde işgücü verileri olumlu bir tablo çiziyor. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ikinci çeyrekte yüzde 8,8 düzeyinde gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine göre 0,9 puan geriledi. 15 yaş ve üzerindeki işsiz sayısı bir önceki çeyreğe kıyasla 23 bin kişi artarak 3 milyon 156 bin oldu. Genç nüfusta işsizlik ise 0,4 puanlık artışla yüzde 16,3 seviyesine çıktı ve yapısal sorun olmayı sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu ikinci çeyrek işgücü istatistiklerini bugün 10.00'da yayımlıyor, Merkez Bankası da aynı saatte haziran ayı kısa vadeli dış borç verilerini açıklıyor.
Bugün ve bu hafta izlenecek başlıklar arasında Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği ve petrol fiyatlarının seyri ilk sırada yer alıyor; muhtıranın sona ermesiyle atılacak diplomatik ya da askeri adımlar piyasaların yönünü belirleyecek. Yargıtay'ın CHP kurultay dosyasına ilişkin takvimi 31 Ağustos sonrasında netleşecek ve parti içi kurultay tartışmasının seyrini doğrudan etkileyecek. Meclis'te çerçeve yasanın görüşme takvimi, TÜİK ile Merkez Bankası'nın bugünkü veri açıklamaları, ons altındaki 4.400 dolar direnci ve Fed'in 15-16 Eylül toplantısı öncesindeki veri akışı takip edilecek. Futbolda Beşiktaş ve Trabzonspor'un UEFA Avrupa Ligi play-off turu maçları hafta gündeminde bulunuyor.
Hava durumunda İstanbul'da gökyüzü az bulutlu ve parçalı bulutlu, sıcaklık 22 ile 31 derece arasında seyredecek, yağış beklenmiyor. Ankara'da hava parçalı ve az bulutlu, sıcaklıklar 17 dereceden 32 dereceye kadar çıkacak. İzmir'de güneşli bir gün öngörülüyor, sıcaklık 23 ile 34 derece arasında olacak. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Denizli, Isparta, Burdur ve Akdeniz kıyı kesimlerinde yerel gök gürültülü sağanak beklendiği uyarısında bulundu; ülke genelinde Afrika ve Basra kaynaklı sıcak hava dalgalarının etkisiyle sıcaklıkların hafta boyunca artacağı, perşembe günü 34 ile 36 derece aralığına ulaşabileceği belirtiliyor.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.