2026-08-21 · 13 dk
Petrol fiyatları varil başına 94 dolara yaklaşırken, ABD Başkanı Donald Trump İran'a karşı "bir ülkeye şimdiye kadar uygulanmış en ezici ekonomik operasyon" olarak nitelediği kampanyayı ilan etti ve Tahran'ın yaptırımları aşmasına yardım eden her ülkeye ağır malî cezalar uygulanacağı uyarısında bulundu.
Petrol fiyatları varil başına 94 dolara yaklaşırken, ABD Başkanı Donald Trump İran'a karşı "bir ülkeye şimdiye kadar uygulanmış en ezici ekonomik operasyon" olarak nitelediği kampanyayı ilan etti ve Tahran'ın yaptırımları aşmasına yardım eden her ülkeye ağır malî cezalar uygulanacağı uyarısında bulundu. Bugün yirmi bir Ağustos iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Nisan ayından bu yana Operation Economic Fury adı altında yürütülen baskı politikasının genişletilmesi anlamına gelen açıklama, Hürmüz Boğazı çevresindeki tıkanıklığın sürdüğü bir dönemde geldi ve küresel ham petrolü temmuz sonundan bu yana görülen en yüksek seviyeye taşıdı. Washington aynı gün Hizbullah'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı ve örgütü İran'ın vekil yapısı olarak tanımladı; ayrıca İran'ın petrol ticaretine aracılık ettiği belirtilen şirketler listeye eklendi. Tırmanışın bir gün öncesinde, İran'ın en önemli ticarî ortaklarından Birleşik Arap Emirlikleri, kendisine yönelik iki balistik füze atışı gerekçesiyle Tahran'la tüm ticarî ve finansal ilişkilerini askıya aldığını duyurmuştu. Bölgedeki askerî varlık tarafında ise USS George Washington uçak gemisi Orta Doğu'ya ulaşarak uzun süredir görevde bulunan USS Abraham Lincoln'ün yerini aldı; Lincoln'ün alışılmışın dışında uzayan konuşlanması, mürettebatın moral ve ruh sağlığına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirmişti.
Gazze cephesinde Türkiye, Mısır ve Katar ortak bir bildiriyle İsrail'in Şerit'teki son saldırılarını en güçlü ifadelerle kınadı ve tarafları ateşkes taahhütlerine tam olarak uymaya çağırdı. Üç arabulucu ülke, özellikle sağlık tesislerinin ve tıbbî altyapının hedef alınmasına dikkat çekerek, çatışmayı sona erdirmeye yönelik kapsamlı planın uygulanmasının kritik bir aşamasında saldırıların yoğunlaşmasının bölgesel ve uluslararası çabaları sekteye uğrattığını vurguladı. Son saldırılarda kadın ve çocukların da bulunduğu en az 16 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi; ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana kayıpların 1273'e ulaştığı aktarılıyor. Ukrayna'da ise Rusya'nın başkent Kiev'e düzenlediği geniş çaplı saldırıda 12 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı; saldırıda 168 silahlı insansız hava aracı ve 44 füze kullanıldığı, konutların yanı sıra bir çocuk hastanesinin de hasar gördüğü belirtildi. Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko kentte bugün için yas ilan edildiğini duyurdu, saldırı barış müzakerelerinin en zorlu başlıklarında ilerleme aranan bir döneme denk geldi.
ABD iç siyasetinde kasım ayındaki ara seçimlerin zemini hukuk mücadeleleriyle şekillenmeye devam ediyor. Missouri'de bir yargıç, Cumhuriyetçilerin lehine yeniden çizilen kongre seçim haritasının 2026 ara seçimlerinde kullanılmasına izin vererek Demokratların açtığı davayı reddetti. Trump yönetimi ayrıca Güney Kore ile ortak askerî tatbikatların kapsamını daraltma kararı aldı; adım müttefiklerde soru işaretleri doğurdu ve Kuzey Kore tarafından bir füze denemesiyle karşılık buldu. Ticaret tarafında Kanada menşeli mallara uygulanması planlanan yüzde 50 oranındaki gümrük vergisinin ertelenmesini öngören bir anlaşma duyuruldu, ancak Kanadalı yetkililer tarım sektörünün korunmasına ilişkin ayrıntıların ve nihai metnin hâlâ müzakere edildiğini belirtti. Beyaz Saray, Gıda ve İlaç İdaresi'nin başına Dr. Heidi Overton'ı aday gösterdi.
Teknoloji tarafında Beyaz Saray'da düzenlenen toplantıda yapay zekâ modellerine yönelik gönüllü güvenlik testlerini kapsayan yeni bir ABD çerçevesi ele alındı; görüşmeye OpenAI, Anthropic ve Alphabet bünyesindeki Google dahil önde gelen geliştiriciler katıldı. Anthropic yeni modeli Claude Opus 5'i kullanıma sundu; şirket bu sürümde büyük bir performans sıçramasından çok, aynı maliyetle daha verimli çalışmayı hedeflediğini vurguluyor. OpenAI'nin ise mevcut performansına göre yıllıklandırılmış gelirini 40 milyar doların üzerine taşıma yolunda ilerlediği bildiriliyor; bu rakam şirketin 2025 sonundaki gelir temposunun yaklaşık iki katına işaret ediyor ve halka arz beklentilerini besliyor. Sektörde liderlik değişimi de gündemde: Google DeepMind'da CEO görevini Demis Hassabis'ten Koray Kavukçuoğlu devraldı, Hassabis Alphabet'in baş bilim insanı oldu. Yapay zekâ yatırımlarının donanım ayağında gözler 26 Ağustos'ta bilançosunu açıklayacak Nvidia'da; analistlerin çeyreklik gelir beklentisi 93 milyar ile 95 milyar dolar aralığında bulunuyor ve bu, yıllık bazda yaklaşık yüzde 70'lik bir artışa karşılık geliyor.
Düzenleme cephesinde Apple, Avrupa Birliği'nde Dijital Pazarlar Yasası'na uyum kapsamında uygulama dağıtım ücretlerini yeniden yapılandırdı; Core Technology Fee olarak bilinen ücret azaltıldı ve alternatif uygulama mağazaları için daha sade bir fiyatlandırma modeline geçildi. ABD'de bir federal temyiz mahkemesi, Meta, Google, TikTok ve Snap gibi şirketlere karşı açılan 3 binden fazla sosyal medya bağımlılığı davasının görülmesine izin vererek platformlara yönelik hukukî sürecin önünü açtı. Uzay ve uydu alanında Avrupa'nın IRIS2 projesi kapsamında 348 uyduluk takımyıldız için 18 milyar dolarlık yatırım programı ilerlerken, Türkiye'de 2008'den bu yana hizmet veren Türksat 3A üzerindeki televizyon ve radyo yayınları 16 Ağustos'a bağlayan gece daha yüksek kapasiteli uydulara aktarıldı. Bilim dünyasında ise James Webb Uzay Teleskobu verileriyle çalışan astronomlar, Nature dergisinde yayımlanan araştırmada Cetus takımyıldızında MoM-BH-1 adı verilen ve "kara delik yıldızı" sınıfına giren ilk gök cismini duyurdu; Güneş Sistemi büyüklüğündeki nesnenin ışığı bulunduğu galaksiyi gölgede bırakıyor.
Küresel piyasalarda tahvil faizlerindeki yükseliş ve zayıf perakende bilançoları satış baskısı yarattı. Dow Jones sanayi endeksi yüzde 1,32 kayıpla 52.759 puana, S&P 500 yüzde 0,85 düşüşle 7.642 puana, Nasdaq bileşik endeksi ise yüzde 1 gerileyerek 26.067 puana indi. Walmart hisselerindeki yüzde 9'luk sert kayıp endeksleri aşağı çeken temel unsur oldu; şirket kâr beklentilerini aşmasına rağmen yüzde 2,6'da kalan mağaza satış büyümesi ve yıl sonuna dair temkinli öngörüleriyle yatırımcıyı ikna edemedi, yönetim yüksek akaryakıt fiyatlarının tüketici harcamalarını baskıladığına dikkat çekti. Emtia tarafında Brent petrolün varili 93,36 dolar seviyesinde işlem görürken, ons altın yüzde 0,37 artışla 4.532 dolara çıktı; Bitcoin 72.116 dolar, Ethereum 2.301 dolar düzeyinde bulunuyor. Para politikası açısından haftanın en kritik başlığı, Kansas City Fed'in 27 ile 29 Ağustos arasında düzenleyeceği Jackson Hole sempozyumu olacak; bu yılki tema finansal yenilikler ile ödeme sistemleri ve bunların politika üzerindeki etkileri olarak belirlendi. Federal Açık Piyasa Komitesi'nin bir sonraki faiz toplantısı 16 Eylül'de yapılacak ve sempozyumdan çıkacak sinyaller bu karara ilişkin beklentileri şekillendirecek. Brezilya Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü'nün verilerine göre Amazon yağmur ormanlarında ağustos 2025 ile temmuz 2026 arasındaki tahribat 2.874 kilometrekareye gerileyerek yıllık bazda yüzde 37 azaldı ve uydu izlemesinin başladığı 2016'dan bu yana en düşük seviyeye indi.
Türkiye'de BIST 100 endeksi günü yüzde 0,65 düşüşle 14.364,32 puandan tamamladı; gün içinde en yüksek 14.562,51, en düşük 14.268,76 seviyeleri görüldü. İşlem hacminde Tüpraş, Türk Hava Yolları ve Aselsan öne çıkarken, spor, madencilik ve kâğıt endeksleri yükseldi, teknoloji, bankacılık ve tekstil endeksleri değer kaybetti. Döviz tarafında dolar kuru yüzde 0,06 artışla 47,95 lira, avro yüzde 0,18 yükselişle 56,09 lira seviyesinde bulunuyor; gram altın yüzde 0,33 artışla 6.992,03 liraya çıkarak 7.000 lira eşiğine yaklaştı ve dört ayın zirvesine yakın seyrini sürdürdü. Merkez Bankası'nın ağustos ayında Para Politikası Kurulu toplantısı bulunmuyor, yılın bir sonraki faiz kararı 10 Eylül'de açıklanacak; 13 Ağustos'ta yayımlanan yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nun ardından piyasa katılımcılarının yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 29,43'e, dolar kuru beklentisi 51,66 liraya yükseldi. Kamu maliyesinde temmuz ayı bütçe açığı 378 milyar lira olarak gerçekleşti ve ocak-temmuz dönemindeki toplam açık 1,32 trilyon lirayı aştı. İşgücü verilerinde ise işsizlik oranı yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7,9'a geriledi, işsiz sayısı bir önceki çeyreğe göre 84 bin kişi azalarak 2 milyon 799 bine indi.
Siyasette gözler CHP'deki mutlak butlan dosyasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 36. Hukuk Dairesi, partinin 4 ile 5 Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin 21 Mayıs 2026'da mutlak butlan yönünde karar vermiş, dosya temyiz için Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne ulaşmıştı. Adlî tatil nedeniyle dosya görüşmeye alınamadı; 20 Temmuz'da başlayan tatil 31 Ağustos'ta sona erecek ve mahkemeler 1 Eylül itibarıyla normal çalışma düzenine dönecek, dolayısıyla kararın onanıp onanmayacağı eylül ayında netleşecek. CHP yönetimi bu süreçte parti yapısını, kurultay takvimini ve önündeki siyasî yol haritasını değerlendirmek üzere 25 Ağustos'ta il başkanları toplantısı yapacak, ardından Merkez Yönetim Kurulu ve Parti Meclisi toplanacak. Yargı gündeminin diğer başlığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmasına ilişkin dava; 414 sanığın yargılandığı dosyada 17 Ağustos'ta ikinci celse görüldü, tutuksuz sanıkların savunmaları alındı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun savunmasının uygun bir zamanda alınmasına karar verildi. Dosyada 53 tutuklu, 361 tutuksuz sanık bulunuyor ve 31 Ağustos'taki tutukluluk incelemesi öncesinde taraflara tahliye taleplerini hazırlamaları için süre verildi. Savunma tarafı, yargılamanın İmamoğlu'nun savunmasıyla başlaması gerektiğini savunuyor. Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yapay zekâ, siber güvenlik ve çip teknolojileri alanlarında 20 üniversitede 550 doktora öğrencisinin yetiştirileceğini açıkladı; savunma ve denizcilik teknolojilerinin sergilendiği TEKNOFEST Mavi Vatan ise Gölcük Tersane Komutanlığı'nda 23 Ağustos'a kadar sürüyor. İstanbul'da Adalar açıklarında son günlerde 50'yi aşkın küçük ölçekli deprem kaydedildi.
Bugün ve bu hafta takip edilecek başlıklar arasında TEKNOFEST Mavi Vatan'ın 23 Ağustos'ta sona erecek programı, CHP'nin 25 Ağustos'taki il başkanları toplantısı ve ardından gelecek MYK ile Parti Meclisi oturumları, Nvidia'nın 26 Ağustos'taki bilançosu, 27 ile 29 Ağustos arasındaki Jackson Hole sempozyumu, 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları, İBB davasında 31 Ağustos'taki tutukluluk incelemesi ve aynı gün sona erecek adli tatilin ardından eylül başında yeniden işleyecek yargı takvimi bulunuyor. Uluslararası tarafta Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin petrol fiyatlarına yansıması, İran'a yönelik yeni yaptırım adımları ve Gazze'de ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin müzakereler yakından izlenecek.
Hava durumunda ülke genelinde yağış beklenmiyor, sıcaklıklar mevsim normallerinin batı ve güney kesimlerde 2 ilâ 4 derece, iç kesimlerde 1 ilâ 3 derece üzerinde seyredecek. İstanbul'da hava az bulutlu geçecek ve en yüksek sıcaklık 30 derece dolayında olacak. Ankara'da parçalı ve az bulutlu bir gün bekleniyor, sıcaklık gece 16 dereceye kadar düşerken gündüz 31 dereceye çıkacak. İzmir'de az bulutlu ve açık hava hâkim olacak, sıcaklık 24 ile 36 derece arasında seyredecek.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.